WIPO Arabuluculuk Kuralları

Bu Kurallarda:

“Arabuluculuk Anlaşması” tarafların aralarında doğmuş veya doğabilecek tüm veya belirli uyuşmazlıkları arabuluculuğa sunma konusunda anlaşmaları anlamına gelir; Arabuluculuk Anlaşması bir sözleşmedeki arabuluculuk maddesi şeklinde olabileceği gibi ayrı bir sözleşme şeklinde de olabilir;

“Arabulucu” tek arabulucu veya birden fazla arabulucunun atandığı durumlarda tüm arabulucular anlamına gelir;

“WIPO” Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü anlamına gelir;

“Merkez” WIPO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi anlamına gelir.

Bağlamın gerektirebileceği şekilde tekil olarak kullanılan kelimeler çoğulu, çoğul olanlar ise tekili de ifade eder.

Bir Arabuluculuk Anlaşmasının WIPO Arabuluculuk Kuralları kapsamında arabuluculuğu öngördüğü durumlarda, bu Kuralların o Arabuluculuk Anlaşmasının bir parçasını oluşturduğu kabul edilecektir. Taraflar aksini kararlaştırmadıkça, arabuluculuğun başladığı tarihte yürürlükte olan bu Kurallar geçerli olacaktır.

(a) Arabuluculuk Anlaşması’na taraf olan ve arabuluculuk başlatmak isteyen taraf, Merkez’e ve karşı tarafa yazılı olarak Arabuluculuk Talebi sunmalıdır. Taraflardan biri hızlandırılmış posta veya kurye hizmeti de kullanmaya karar vermedikçe, Arabuluculuk Talebi, e-posta veya bunun kaydını sağlayan diğer elektronik iletişim araçlarıyla iletilecektir

(b) Arabuluculuk Talebi aşağıdakileri içerecek veya bunlara eşlik edecektir:

(i) uyuşmazlığın taraflarının ve Arabuluculuk Talebinde bulunan tarafın temsilcisinin adları, adresleri ve telefon, e-posta veya diğer iletişim referansları;
(ii) Arabuluculuk Anlaşmasının bir kopyası; ve

(iii) uyuşmazlığın niteliğine ilişkin kısa bir açıklama.

(a) Bir Arabuluculuk Anlaşmasının bulunmaması halinde, bir uyuşmazlığı arabuluculuğa sunmayı teklif etmek isteyen bir taraf, Merkez’e yazılı olarak bir Arabuluculuk Talebi sunacaktır. Merkez aynı zamanda Arabuluculuk Talebinin bir nüshasını diğer tarafa da gönderecektir. Arabuluculuk Talebi Madde 3(b)(i) ve (iii)’te belirtilen hususları içerecektir. Merkez, Arabuluculuk Talebinin değerlendirilmesinde taraflara yardımcı olabilir.

(b) Taraflardan birinin talebi üzerine Merkez, Arabuluculuk Talebinin değerlendirilmesinde taraflara yardımcı olmak üzere tarafsız bir üçüncü kişi atayabilir. Tarafsız üçüncü kişi, tüm tarafların kabul etmesi koşuluyla uyuşmazlıkta arabulucu olarak hareket edebilir. Madde 15 ila 18 mutatis mutandis uygulanacaktır.

Arabuluculuğun başlama tarihi, Arabuluculuk Talebinin Merkez tarafından alındığı tarih olacaktır.

Merkez, Arabuluculuk Talebinin kendisine ulaştığını ve arabuluculuğun başlama tarihini derhal taraflara yazılı olarak bildirecektir.

(a)    Taraflar arabulucunun şahsı veya arabulucunun atanması için başka bir usul üzerinde anlaşmaya varmadıkça, atama aşağıdaki usule uygun olarak yapılacaktır:

(i)      Merkez her bir tarafa aynı aday listesini gönderecektir. Liste kural olarak alfabetik sıraya göre en az üç adayın ismini içerecektir. Liste, her bir adayın niteliklerine ilişkin bir açıklama içerecek veya bu açıklamaya eşlik edecektir. Taraflar belirli nitelikler üzerinde anlaşmışlarsa, liste bu nitelikleri karşılayan adayların isimlerinden oluşacaktır.

(ii)     Taraflardan her biri, atanmasına itiraz ettiği aday veya adayların isimlerini silme hakkına sahip olacak ve kalan adayları tercih sırasına göre numaralandıracaktır.

(iii)    Taraflardan her biri işaretli listeyi, listenin kendisine ulaştığı tarihten itibaren yedi gün içinde Merkez’e iade edecektir. Bu süre içinde işaretli listeyi teslim etmeyenler, listede yer alan tüm adayları kabul etmiş sayılacaktır.

(iv)    Merkez, taraflardan listeleri aldıktan sonra mümkün olan en kısa sürede veya bu mümkün değilse, bir önceki alt paragrafta belirtilen sürenin bitiminden sonra, taraflarca ifade edilen tercih ve itirazları dikkate alarak, listeden bir kişiyi arabulucu olarak atayacaktır.

(v)     İade edilen listelerde her iki taraf için de arabulucu olarak kabul edilebilir bir kişi bulunmazsa, Merkez arabulucuyu atamaya yetkili olacaktır. Bir kişi Merkez’in arabulucu olma davetini kabul edemiyorsa veya kabul etmek istemiyorsa ya da bu kişinin arabulucu olmasını engelleyen başka nedenler varsa ve listelerde her iki taraf için de arabulucu olarak kabul edilebilir bir kişi yoksa, Merkez bu durumda da arabulucuyu atamaya yetkili olacaktır.

(b)   (a) paragrafında öngörülen prosedüre bakılmaksızın, Merkez, kendi takdirine göre burada açıklanan prosedürün dosya için uygun olmadığına karar verirse, arabulucuyu başka bir şekilde atama yetkisine sahip olacaktır.

(c)   Müstakbel arabulucu, görevlendirmeyi kabul etmesiyle birlikte arabuluculuğun hızlı bir şekilde yürütülmesini sağlamak için yeterli zamanı ayırmayı taahhüt etmiş sayılacaktır.

Arabulucu, tarafsız ve bağımsız olacaktır.

(a)   Taraflar arabulucu ile görüşmelerinde temsil edilebilir veya yardım alabilir.

(b)   Arabulucunun atanmasından hemen sonra, bir tarafı temsil etmeye yetkili kişilerin adları ve adresleri ile tarafların arabulucu ile yapacakları toplantılara o taraf adına katılacak kişilerin adları ve görevleri, temsil edilen tarafça diğer tarafa, arabulucuya ve Merkez’e bildirilecektir.

Arabuluculuk, telefon, video konferans veya çevrimiçi araçlar kullanılarak yapılan toplantılar da dâhil olmak üzere, taraflarca kararlaştırılan şekilde yürütülecektir. Taraflar böyle bir anlaşma yapmamışlarsa ve yapmadıkları ölçüde, arabulucu, bu Kurallara uygun olarak, arabuluculuğun nasıl yürütüleceğini belirleyecektir.

Taraflardan her biri, arabuluculuğu mümkün olduğunca hızlı bir şekilde ilerletmek için arabulucu ile iyi niyetle işbirliği yapacaktır.

Arabulucu, bu tür toplantılarda ve bu tür iletişimlerde verilen bilgilerin, bilgiyi veren tarafın açık izni olmaksızın diğer tarafa ifşa edilmeyeceğinin açıkça anlaşılması koşuluyla, bir tarafla ayrı ayrı görüşmekte ve iletişim kurmakta serbest olacaktır.

(a)   Arabulucu, atanmasından sonra mümkün olan en kısa sürede, taraflara danışarak, taraflardan her birinin arabulucuya ve diğer tarafa uyuşmazlığın arka planını, ilgili tarafın uyuşmazlıkla ilgili menfaatlerini ve iddialarını ve uyuşmazlığın mevcut durumunu özetleyen bir beyanı, ilgili tarafın arabuluculuğun amaçları ve özellikle ihtilaflı konuların belirlenmesini sağlamak için gerekli gördüğü diğer bilgi ve materyallerle birlikte sunması için bir takvim belirleyecektir.

(b)   Arabulucu, arabuluculuk sırasında herhangi bir zamanda, bir tarafın arabulucunun yararlı gördüğü ek bilgi veya materyalleri sağlamasını önerebilir.

(c)   Taraflardan herhangi biri, gizli olduğunu düşündüğü yazılı bilgi veya materyalleri, sadece arabulucu tarafından değerlendirilmek üzere her zaman arabulucuya sunabilir. Arabulucu, söz konusu tarafın yazılı izni olmaksızın, bu tür bilgi veya materyalleri diğer tarafa ifşa etmeyecektir.

(a)  Arabulucu, taraflar arasındaki ihtilaflı konuların arabulucunun uygun olduğuna inandığı herhangi bir şekilde çözülmesini teşvik edecek, ancak taraflara bir çözüm dayatma yetkisine sahip olmayacaktır.

(b)  Arabulucu, taraflar arasındaki ihtilaflı herhangi bir konunun arabuluculuk yoluyla çözüme kavuşturulamayacağına inandığı takdirde, tarafların değerlendirmesi için, uyuşmazlığın koşullarını ve taraflar arasındaki her türlü iş ilişkisini göz önünde bulundurarak, bu konunun en etkin, en az maliyetli ve en verimli şekilde çözüme kavuşturulmasını sağlamaya elverişli olduğunu düşündüğü usuller veya araçlar önerebilir. Arabulucu özellikle şu önerilerde bulunabilir:

(i)    bir veya daha fazla konuda bilirkişi tespiti;

(ii)    tahkim;

(iii)  her bir tarafın son uzlaşma tekliflerini sunması ve arabuluculuk yoluyla bir uzlaşmaya varılamaması halinde, bu son teklifler temelinde, hakem heyetinin görevinin son tekliflerden hangisinin geçerli olacağını belirlemekle sınırlı olduğu bir tahkim usulü uyarınca tahkimin yürütülmesi.

Tarafların arabulucu ile yaptıkları görüşmeler hiçbir şekilde kaydedilmeyecektir.

Özellikle arabulucu, taraflar ve onların temsilcileri ve danışmanları, bağımsız bilirkişiler ve tarafların arabulucu ile görüşmeleri sırasında hazır bulunan diğer kişiler de dâhil olmak üzere arabuluculuk sürecinde yer alan her kişi, arabuluculuğun gizliliğine saygı gösterecek ve taraflar ve arabulucu tarafından aksi kararlaştırılmadıkça, arabuluculukla ilgili veya arabuluculuk sırasında elde edilen hiçbir bilgiyi kullanamayacak veya herhangi bir üçüncü kişiye ifşa edemeyecektir. Bu kişilerin her biri arabuluculukta yer almadan önce uygun bir gizlilik taahhütnamesi imzalayacaktır.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, arabuluculuğa katılan her kişi, arabuluculuğun sona ermesi üzerine, bir tarafça sağlanan her türlü özeti, belgeyi veya diğer materyalleri, bunların herhangi bir kopyasını saklamaksızın, bunları sağlayan tarafa iade edecektir. Tarafların arabulucu ile görüşmelerine ilişkin olarak bir kişi tarafından alınan her türlü not, arabuluculuğun sona ermesi üzerine imha edilecektir.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, arabulucu ve taraflar herhangi bir adli veya tahkim yargılamasında aşağıdakileri delil olarak veya başka herhangi bir şekilde ileri sürmeyecektir:

(i)    uyuşmazlığın olası çözümüne ilişkin olarak taraflardan biri tarafından ifade edilen görüşler veya yapılan öneriler;
(ii)   arabuluculuk sırasında taraflardan biri tarafından yapılan her türlü kabul;

(iii)  arabulucu tarafından yapılan herhangi bir öneri veya ifade edilen görüşler;

(iv)  bir tarafın arabulucu veya diğer tarafça yapılan herhangi bir uzlaşma önerisini kabul etmeye istekli olduğunu belirtmiş veya belirtmemiş olması;

(v)   sulh anlaşmanın icrası için açılan bir dava ile bağlantılı olarak gerekli olduğu ölçüde veya kanunen gerekli kılınan diğer haller hariç olmak üzere, taraflar arasındaki herhangi bir sulh anlaşması.

Aşağıdaki hallerde arabuluculuk sona erecektir:

(i)    taraflar arasında ihtilaflı konuların herhangi birini veya tamamını kapsayan bir sulh anlaşmasının taraflarca imzalanması;

(ii)  arabulucunun, arabuluculukta daha fazla çabanın uyuşmazlığın çözümüne yol açmasının muhtemel olmayacağına kanaat getirmesi üzerine, arabulucunun kararı; veya

(iii)  herhangi bir zamanda taraflardan birinin yazılı beyanı.

(a)  Arabuluculuğun sona ermesi üzerine, arabulucu derhal Merkez’e arabuluculuğun sona erdiğine dair yazılı bir bildirim gönderecek ve arabuluculuğun sona erdiği tarihi, uyuşmazlığın çözümüyle sonuçlanıp sonuçlanmadığını ve sonuçlandıysa çözümün tam mı yoksa kısmi mi olduğunu belirtecektir. Arabulucu, Merkez’e gönderdiği bildirimin bir nüshasını taraflara gönderecektir.

(b)  Merkez, arabulucunun söz konusu bildirimini gizli tutacak ve bir sulh anlaşmasının icrası için açılan bir dava ile bağlantılı olarak gerekli olduğu veya kanunen gerekli kılınan diğer haller dışında, tarafların yazılı izni olmaksızın arabuluculuğun varlığını veya sonucunu herhangi bir kişiye ifşa etmeyecektir.

(c)  Bununla birlikte Merkez, faaliyetlerine ilişkin olarak yayımladığı toplu istatistiksel veriler kapsamında, tarafların kimliklerini ifşa etmemek veya uyuşmazlığın belirli koşullarının tespit edilmesine yol açmamak kaydıyla, arabuluculukla ilgili bilgileri de yayımlayabilir.

Bir mahkeme tarafından talep edilmedikçe veya taraflarca yazılı olarak yetkilendirilmedikçe arabulucu, uyuşmazlığın konusuyla ilgili olarak mevcut veya müstakbel herhangi bir adli, tahkim veya başkaca yargılamada arabulucu sıfatı dışında herhangi bir sıfatla hareket etmeyecektir.

(a)  Arabuluculuk Talebi, miktarı Arabuluculuk Talebinin yapıldığı tarihte geçerli olan Ücret Tarifesi uyarınca belirlenecek olan bir idari ücretin Merkez’e ödenmesine tabi olacaktır.

(b)  İdari ücret iade edilmeyecektir.

(c)  İdari ücret ödenene kadar Merkez tarafından Arabuluculuk Talebi hakkında hiçbir işlem yapılmayacaktır.

(d)  Arabuluculuk Talebinde bulunan taraf, Merkez’in yazılı hatırlatmasını takip eden 15 gün içinde idari ücreti ödemezse Arabuluculuk Talebini geri çekmiş sayılacaktır.

(a)  Arabulucunun ücretinin miktarı ve para birimi ile bunların ödenme usulleri ve zamanlaması, arabulucu ve taraflara danışıldıktan sonra Merkez tarafından belirlenecektir.

(b)  Ücretin miktarı, taraflar ve arabulucu aksini kararlaştırmadıkça, uyuşmazlık konusu miktar, uyuşmazlık konusunun karmaşıklığı ve dosyanın diğer ilgili koşulları dikkate alınarak, Arabuluculuk Talebinin yapıldığı tarihte geçerli olan Ücret Tarifesinde belirtilen saatlik veya varsa günlük ücretler esas alınarak hesaplanacaktır.

(a)  Merkez, arabulucunun atanması sırasında, taraflardan her birinin, özellikle arabulucunun tahmini ücretleri ve arabuluculuğun diğer masrafları da dahil olmak üzere, arabuluculuk masrafları için avans olarak eşit bir miktar yatırmasını isteyebilir. Avans miktarı Merkez tarafından belirlenecektir.

(c)  Taraflardan biri, Merkez tarafından yazılı olarak hatırlatıldıktan sonra 15 gün içinde gerekli avansı ödemezse, arabuluculuk sona ermiş sayılacaktır. Merkez, yazılı bir bildirimle tarafları ve arabulucuyu bu yönde bilgilendirecek ve arabulucuğun sona erme tarihini belirtecektir.

(d)  Arabuluculuğun sona ermesinden sonra Merkez, yatırılan her türlü  avansın muhasebesini yapacak ve harcanmamış her türlü bakiyeyi taraflara iade edecek veya taraflardan borçlu olunan herhangi bir tutarın ödenmesini talep edecektir.

Taraflar aksini kararlaştırmadıkça, idari ücret, arabulucu ücreti ve arabuluculuğun, özellikle arabulucunun gerekli seyahat masrafları ve bilirkişi görüşü alınmasına ilişkin masraflar da dahil olmak üzere diğer tüm masrafları, taraflarca eşit olarak karşılanacaktır.

Arabulucu, WIPO ve Merkez, kasıtlı olarak görevi kötüye kullanma hali dışında, bu Kurallar uyarınca yürütülen herhangi bir arabuluculukla bağlantılı olarak herhangi bir eylem veya ihmalden dolayı herhangi bir tarafa karşı sorumlu olmayacaktır.

Taraflar ve görevlendirmeyi kabul etmekle arabulucu, kendileri veya temsilcileri tarafından arabuluculuk hazırlıkları veya arabuluculuk sırasında yapılan veya kullanılan yazılı veya sözlü herhangi bir beyan veya yorumun, hakaret, iftira veya ilgili herhangi bir şikayete ilişkin herhangi bir dava açmak veya sürdürmek için dayanak olarak kullanılamayacağını ve bu Maddenin böyle bir davaya engel olarak ileri sürülebileceğini kabul ederler.

Taraflar, uygulanan hukukun izin verdiği ölçüde, yürürlükteki herhangi bir zamanaşımı süresi veya eşdeğer bir kural uyarınca zamanaşımı süresinin işlemesinin, arabuluculuğun başladığı tarihten arabuluculuğun sona erdiği tarihe kadar arabuluculuğa konu uyuşmazlıkla ilgili olarak askıya alınacağını kabul ederler.