World Intellectual Property Organization

Azerbaijan

İxtiraya patent almaq üçün iddia sənədinin tərtibi, verilməsi və baxılması qaydaları

 

 


İxtiraya patent almaq üçün iddia sənədinin tərtibi, verilməsi və baxılması qaydaları

İxtiraya patent almaq üçün iddia sənədinin tərtibi, verilməsi və baxılması Qaydaları (bundan sonra -Qaydalar) "Patent haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa uygun işlənib hazırlanmışdır.

"İxtiraya patent almaq üçün iddia sənədinin tərtibi, verilməsi və baxılması Qayadaları" Dövlət Elm və Texnika Komitəsinin 5 iyul 1999-cu il tarixli 09 saylı Əmri ilə təsdiqlənib.

İxtisarların siyahısı:

Qanun - "Patent haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu

Patent idarəsi - Azərbaycan Respublikası Elm və Texnika Komitəsinin Patent-lisenziya idarəsi (PLİ) və Milli patent ekspertizası mərkəzi (MPEM)

İddia sənədi -İxtiraya patentin verilməsi üçün müəyyən edilmiş qaydada tərtib olunan sənədlər toplusu.

Konvensiya ilkinliyi - Sənaye mülkiyyətinin mühafizəsi üzrə Paris Konvensiyasına uyğun olaraq verilmiş iddia sənədi

Beynəlxalq iddia sənədi - Patent Kooperasiyası haqqında Mügaviləyə və Avrasiya Patent konvensiyasının təlimatına uyğun tərtib olunmuş sənədlər toplusu

BPT - Beynəlxalq Patent Təsnifatı

1-ci hissə

1. Ixtira barəsində iddia sənədi.

1.1. İxlira obyektləri.

Qanunun 7-ci maddəsinin 1-ci və 2-ci bəndinə uyğun olaraq ixtira obyektləri aşağıda göstərilənlər ola bilər:

qurğu, üsul, maddə, mikroorqanizm ştammları, bitki və heyvan huceyrələrinin kulturaları, həmçinin əvvəllər məlum olan qurğunun, usulun, maddənin, mikroorqanizm ştammının yeni təyinatla tətbiqi.

1.1.1. İxtira obyekti sayılan qurğu və onun əlamətləri.
Qurğular, konstruksiyalar, məmulatlar İxtira obyektləri sayılaraq aşağıdakı əlamətlərlə
səçiyyələndirilir;
elementlər arasında əlaqənin olması;
elementlərin qarşılıqlı yerləşməsi;
elementin (elementlərin) və ya qurğunun bütövlükdə yerinə yetirilmə
forması, o cumlədən, həndəsi forması;

elementlərin əlaqələrinin yerinə yetirilmə forması;
elementin (elementlərin) parametrləri, başqa xarakteristikaları və onların qarşılıqlı əlaqəsi;
elementin (elementlərin) materialı və ya elementin funksiyasını yerinə yetirən qurğu, mühit.

1.1.2. İxtira obyekti sayılan üsul və onun əlamətləri.

Ixtira obyektləri kimi istifadə olunan üsul, bir-biri ilə bağlı proseslərin müəyyən ardıcıllıqla maddi
obyekt üzərində yerinə yetirilməsidir və onu səciyyələndirən əlamətlər aşağıdakılardır:
təsir və ya təsirlər cəminin mövcudluğu;
zamandan asılı olaraq bu cür təsirlərin yerinə yetirilmə qaydaları (ardıcıl, eyni vaxtda, muxtəlif
variantlarda və s.);
təsirin həyata keçirilmə şərtləri, rejimləri, maddənin (ilk xammal, reagent, katalizator və s.),
qurğunun (ləvazimat, alət, avadanlıq və s.), mikroorqanizm ştammlarının, bitki və heyvan
huceyrələrinin quruluşlarının istifadə olunması.

1.1.3. İxtira obyekti sayılan maddələr, onların növləri vəəlamətləri.

İxtira obyekti kimi süni surətdə yaradılan maddi törəmələrin növlərinə aşağıdakılar aid edilir:
fərdi kimyəvi birləşmələr və onlara şərti aid edilən yüksək molekulyar birləşmələr və gen
mühəndisliyı obyektləri (plazmalar, vektorlar, nuklein turşularının rekombinat molekulları və
nuklein turşularının fraqmentləri) və onları səciyyələndirən əlamətlər aşağıdakılardır;
kompozisiyalar (tərkiblər, qarışıqlar);
nüvə çevrilmələrinin məhsulları.

1.1.4. İxtira obyekti sayılan mikroorqanizm ştammı, bitki və heyvan hüceyrələrinin kulturası.

İxtira obyekti sayılan mikroorqanizm ştammlarına, bitki və heyvan hüceyrələri kulturasına
aşağıdakılar aiddir:
fərdi mikroorqanizm ştammları, bitki və heyvan huceyrələrinin kulturaları;
mikroorqanizm, bitki və heyvan hüceyrələri kulturalarının konsorsiumları.

1.1.5. Əvvəllər məlum olan qurğunun, üsulun, maddənin, ştammın yeni təyinatla tətbiqi ixtira obyektidir.

Əvvəllər məlum olan qurğunun, üsulun, maddənin, ştammın ixtira obyekti kimi yeni təyinatla tətbiqinə, onun məlum olmayan başqa bir təyinata, uyğun istifadəsi aiddir.

Içtimai tələbatı ödəmək məqsədilə məlum olan maddələrin (təbii və ya süni surətdə alınmış maddələrin) yeni təyinatla ilk tətbiqi, onların yeni təyinatla istifadəsinə bərabər tutulur.

1.1.6. İxtira sayılmayan obyektlər

Aşağıda göstərilən obyektlər ixtira obyektləri sayılmır:
elmi nəzəriyyələr;
riyazi metodlar;
bədii-konstruktor işlərinin nəticələri (dizayn);
təsərrüfatın vəəqli fəaliyyətin təşkili, idarə edilməsi metodları;

oyun qaydaları və metodları;
kompüter alqoritmləri və proqramları;
informasiyanın təqdimi üsulları;
şərti işarələr, cədvəllər və qaydalar;
qurğu, bina, ərazi layihələri və planlaşdırma sxemləri;
bitki sortları və heyvan cinsləri (mikrobioloji üsullar və bu üsulla alınan
məhsullar istisna olmaq şərti ilə);
inteqral mikroşxemlərin topologiyaları;
insan və heyvan orqanizmlərinn müalicəsinin cərrahi və terapevtik üsulları, xəstəliyin diaqnostika
metodları.

1.1.7. İxtiranın vəhdətlik tələbi

Qanunun 27-ci maddəsinin 3-cü bəndinə uyğun olaraq iddia sənədi bir ixtiraya və ya öz aralarında
vəhdət təşkil edən bir qrup ixtiraya aid olmalıdır.

Ixtiranın vəhdətlik tələbi o zaman gözlənilmiş sayılır ki:
bir asılı olmayan bəndi olan ixtira düsturunda bir ixtira xarakterizə
olunsun;
ixtiranın düsturunda bir neçə asılı olmayan bənddə aşağıdakı ixtiralar qrupu xarakterizə edilsin:
onlardan biri digərinin alınması (hazırlanması) üçün nəzərdə tutulsun (məsələn: qurğu və ya maddə
və qurğu və ya maddənin bütövlükdə və ya bir hissəsinin alınması (hazırlanması üsulu);
onlardan biri digərinin həyata keçirilməsi üçün nəzərdə tutulsun (məsələn: üsul və üsulun
bütövlükdə və ya hərəkətlərindən birinin həyata keçirilməsi üçün qurğu);
onlardan biri digərinin istifadəsi (digərində istifadə) üçün nəzərdə tutulsun (məsələn: üsulda istifadə
üçün nəzərdə tutulmuş üsul və maddə; üsul və ya qurğu və onun bir hissəsi; üsul yə ya maddənin
yeni təyinat üzrə tətbiqi və bu yeni təyinatla onlardan istifadə üsulu; qurğu və ya maddənin yeni
təyinat üzrə tətbiqi və tərkibinə bu qurğu və ya maddə daxil olan qurğu və ya maddə);
eyni texniki nəticə alınmasını təmin edən, eyni təyinatlı, bir növdən olan obyektlərə aiddirlər.

2. İxtira barəsində iddia sənədi

2.1. Iddia sənədinin tərkibi

Qanunun 27-ci maddəsinin 3-cü bəndinə uyğun olaraq iddia sənədinin tərkibi aşağıdakılardan
ibarətdir:
patent verilməsi haqqında ərizə;
ixtiranı həyata keçirmək üçün onu tam şəkildəıqlayan ixtiranın təsviri;
ixtiranın mahiyyətini ifadə edən və tamamilə ixtiranın təsvirinəəsaslanan ixtiranın düsturu
(ixtiranın düsturu azərbaycan, rus və ingilis dillərində tərtib olunur);
ixtiranın mahiyyətini başa düşmək üçün lazım olan çertyojlar və digər materiallar;
referat (azərbaycan, rus və ingilis dillərində tərtib olunur);

2.2. İddia sənədinə qoşulan sənədlər:
iddia sənədinin verilməsi üçün müəyyənləşdirilmiş məbləğdə rüsumun ödənildiyini təsdiqləyən
sənəd, zəruri olduqda isə rüsumun məbləğinin azaldılmasına əsas verən sənəd;

iddia sənədi patent müvəkkili vasitəsilə verildiyi halda iddiaçı tərəfindən patent müvəkkilinə vəkalət verildiyini təsdiq edən sənəd. Patent müvəkkilinin müvəkkilliyini təsdiq edən sənəd, sənədin tərtib olunduğu ölkənin qanunvericiliyinə uyğun olmalıdır. Patent müvəkkilinin müvəkkilliyini təsdiq edən sənəd iddia sənədi verildiyi tarixdən iki ay ərzində təqdim edilməlidir; toksikoloji və ekologiyaya təsir edən maddələr, üsullar və qurğu obyektləri üzrə iddia sənədlərinə toksikoloji və ekoloji zərərsizliyi təsdiqləyən sənəd.

Konvensiya ilkinliyi xahiş edildikdə, iddia sənədini qəbul etmiş orqan tərəfindən ilk iddia sənədinin surəti və ya həmin patent haqqında biblioqrafik məlumat və ixtira düsturunun tərcüməsi təsdiqlənmiş formada, iddia sənədinin Azərbaycan Respublikasının Patent idarəsinə daxil olduğu tarixdən üç aydan gec olmayaraq təqdim edilə bilər.

Mikroorqanizm ştammına bitki və heyvan hüceyrələri kulturalarına, onun alınmasına və ya istifadə edilməsinə aid ixtiraya dair iddia sənədinəştammın, bitki və heyvan hüceyrələri kulturalarının buna rəsmi müvəkkil edilmiş kolleksiyada - depozitarda depozitləşməsi haqqında sənəd əlavə edilir.

Depozitləşmə iddia sənədinin verilmə tarixinədək və ya onunla eyni zamanda edilə bilər.

2.3. Iddia sənədinin yazılış dili

Patent verilməsi haqqında ərizə azərbaycan dilində təqdim edilir. İddia sənədinin digər materialları azərbaycan və ya başqa dildə təqdim edilə bilər. İddia sənədinin başqa dildə verilmiş materiallarının azərbaycan dilinə tərcüməsi iddia sənədinin MPEM-ə verildiyi tarixdən 2 ay ərzində təqdim olunmalıdır. Materialların tərcüməsi göstərilən müddət ərzində təqdim edilmədikdə, iddia sənədinin ilkinliyi tərcümənin daxil olduğu tarixdən sayılır.

2.4. Nüsxələrin sayı

Patent verilməsi haqqında ərizə, ixtiranın təsviri, ixtiranın düsturu, ixtiranın mahiyyətini başa düşmək üçün çertyojlar və digər materiallar həmçinin referat üç nüsxədən ibarət təqdim edilir. Qalan sənədlər bir nüsxədən ibarət təqdim edilir.

2.5. Patent verilməsi haqqında ərizə.

(1)
Patent verilməsi haqqında ərizə, bu Qaydalara əlavə edilmiş formada təqdim edilir. Hər-hansı məlumat ərizədəki uyğun qrafada yerləşmədikdə, həmin qrafada "bax davamı əlavə vərəqdə" ifadəsini yazmaqla məlumatı əlavə vərəqdə vermək olar.
(2)
"Ərizə" sözünün üstündə yerləşmiş qrafalar iddiaçı tərəfindən doldurulmur. Həmin qrafalar iddia sənədi MPEM-ə daxil olduqdan sonra doldurulur.
(3)
Azərbaycan Respublikasının patenti verilməsi xahişini göstərə qrafada (71-ci qrafada) patent istəyən iddiaçı şəxs haqqında məlumatlar, fiziki şəxsin soyadı, adı, atasının adı (soyad addan əvvəl göstərilir) və ya hüquqi şəxsin rəsmi adı (təsis sənədinə uyğun olaraq), həmçinin onu yaşayış yeri, yerləşdiyi dövlətin adı və ünvanı göstərilir. Adına patent almaq istəyən və Azərbaycan Respublikasından kənarda yaşayan xarici hüquqi və ya fiziki şəxslər üçün Ümumdünya İntellektual Mülkiyyət Təşkilatının (ÜİMT) St.3 standartlarına uyğun ölkənin kodu 97-ci qrafada göstərilir (təyin edilibsə). İddiaçılar bir neçə şəxs olduqda, patentin onlardan hansının adına verilməsi haqqında sənəd təqdim edilir və göstərilən məlumatlar onların hər biri üçün verilir.
(4)
İlkinliyə dair qrafa, yalnız iddia sənədinin patent idarəsinə daxil olma tarixindən daha tez ilkinlik istənildikdə doldurulur. Bu halda müvafiq qrafada "X" işarəsi qoyulmaqla istənilən ilkinlik üçün əsas qeyd olunur və ilkinlik iştənilən əlavə materiallar və ya onun əsasında daha əvvəlki iddia sənədinin nömrəsi və ilkiniik tarixi (daha əvvəl daxil olan iddia ərizəsi və ona görəəlavə materialların daxil olma tarixi) göstərilir. Əgər ilkinlik bir neçə iddia sənədi əsasında istənilirsə, onda bütün iddia sənədlərinin nömrəsi və müvafiq hallarda istənilən ilkinliyin bir neçə tarixi göstərilir. Konvensiya ilkinliyi istənildikdə ÜİMT St.3 standartı üzrə ölkənin kodu göstərilir.
(5)
54 kodlu qrafada iddia olunan ixtiranın (ixtira qrupunun) adı göstərilir. Bu ad ixtiranın təsvirində yazılmış adla üst-üstəşməlidir.
(6)
98 kodlu qrafada, yazışma üçün ünvan, telefon, teleks, faks nömrələri (əgər onlar varsa) göstərilir. Yazışma üçün fiziki şəxş olan və Azərbaycan Respublikasında yaşayan iddiaçının (iddiaçılardan birinin) yaşayış yerinin ünvanı və ya hüquqi şəxs olan iddiaçının Azərbaycan Respublikasında yerləşdiyi yerin ünvanı, yaxud patent müvəkkilinin yaşadığı yerin ünvanı göstərilə bilər.
(7)
İddiaçı tərəfindən iddia sənədinin təqdim edilməsindən qabaq patent müvəkkili təyin edildiyi halda 74 kodlu qrafada onun haqqında məlumatlar, soyadı, adı, atasının adı, Patent idarəsində qeydiyyat nömrəsi, Azərbaycan Respublikasında yaşadığı ünvan, telefon, teleks, faks nömrəsi (əgər onlar varsa) verilir.
(8)
Ərizənin ikinci səhifəsinin "Qoşulan sənədlərin siyahısı" qrafasının müvafiq xanasında "X" işarəsini qoymaqla vəəlavə edilən sənədlərin hər nüşxəsində səhifələrin və nüsxələrin sayını göstərməklə doldurulur. Qoşulan sənədlər siyahısında adi göstərilməyən sənədlər "digər sənədlər" qrafasında konkret göstərilir.
(9)
İddia sənədini vermək və patent almaq hüququnu təsdiq edən sənəd qrafasında "X" işarəsinin qoyulması ilə iddia sənədinin təqdim edilməsi və patentin alınması üçün müvafıq əsas (əsaslar) qeyd olunur.
(10)
72, 97 kodlu qrafalarda ixtiranın müəllifinin (müəlliflərinin) soyadı, adı, atasının adı, dövlətin adıİMT) St.3 standartı üzrə kod və yaşayış yerinin ünvanı verilir.
(11)
İddia sənədinin ikinci səhifəsinin axırıncı qrafasıəllifin hüquq varisi olan şəxsə iddia sənədinin təqdim edilməsi hüququ verildikdə doldurulur. Burada belə hüquq varisi haqqında məlumatlar: fiziki şəxsin soyadı, adı, atasının adı, poçt ünvanı və ya hüquqi şəxsin rəsmi adı və yerləşdiyi yerin ünvanı, onun imzası ilə və tarix qoyulmaqla təsdiqlənmiş şəkildə təqdim edilir (müəllifin hüquq varisi, hüquqi şəxs olarsa, rəhbərin imzası verilir).
(12)
İddia sənədinin "İmza" adlı axırıncı qrafasının doldurulması zamanı imza tarixinin göstərilməsi bütün hallarda vacibdir. İddia sənədi iddiaçı tərəfindən imzalanır. Hüquqi şəxsin adından, iddia sənədi, təşkilatın rəhbərinin imzası ilə onun vəzifəsini göstərməklə imzalanır və imza möhürlə təsdiqlənir. Iddia sənədi patent müvəkkili vasitəsi ilə təqdim edildikdə, iddia sənədi patent müvəkkili tərəfindən imzalanır.
(13)
Yuxarıda (11) və (12) yarımbəndlərində göstərilən iddia sənədinin qrafalarındakı imzalar, imzalayan şəxsin soyadı, adı və atasının adının göstərilməsi iləıqlanır.
(14)
İmzalanması tələb olunan bu və ya digər məlumatlar verildikdə, əlavə vərəqdə o eyni qayda ilə imzalanır. Iddiaçının və ya patent müvəkkilinin imzasının hər bir vərəqdə olması vacibdir.

2.6. İxtiranin təsviri.

2.6.1. Təsvirin təyinatı.

İxtiranın təsviri, ixtiranı həyata keçirmək üçün kifayət edən dərəcədə ixtiranın mahiyyətini açıqlamalıdır və ixtiranın düsturu iləəyyən edilən hüquqi muhafizənin həcmini təsdiq etməlidir.

2.6.2. Təsvirin strukturu.

Təsvir, ixtiranın adı ilə və iddia edilən ixtiranın aid olduğu İBT-nın qüvvədə olan redaksiyası
rubrikasının indeksini göstərməklə başlayır, və onun daxilində aşağıdakı bölmələr olur:
ixtiranın aid olduğu texnika sahəsi;
texnikanın səviyyəsi (mövcud bilgilər məcmusu);
ixtiranın mahiyyəti;
çertyoj fıqurlarının siyahısı (onlar əlavə edildiyi halda);
ixtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar (lazım olduğu halda).

Lazımi məlumatların olduğu mənbəyə (ədəbiyyat mənbəyinə, əvvəl verilmiş iddia sənədlərindəki
ixtiranın təsvirinə, mühafızə sənədinə aid ixtiranın təsvirinə və s.) istinad etməklə, təsvirin
bölməsinin tamamilə və ya onun bir hissəsinin əvəz edilməsinə yol verilmir.

2.6.3. İxtiranın adı.

Ixtiranın adı onun təyinatını xarakterizə edir, ixtiranın mahiyyətinə və bir qayda olaraq, İBT-nin
əyyən rubrikasına uyğun olur.

İxtiranın adı aşağıdakılar istisna olmaqla tək sayda verilir:
tək sayda işlədilməyən adlar;
kimyəvi birləşmələrə aid. olub, ümumi struktur formulu iləəhatə olunan ixtira adları.

Fərdi birləşmələrə aid olan ixtira adına, kimyada qəbul edilmiş nomenklaturlardan biri üzrə fərdi
birləşmənin adı (əsas e'tabarilə kimyəvi birləşmələrin YİRAS beynalxalq nomenklaturu), onun
təyinatına konkret göstəriş, bioloji aktiv birləşmələr üçün isə - bioloji aktivliyin növü daxil edilir.

Strukturu təyin edilməmiş yüksək molekulyar biriəşmənin alınması üsuluna aid ixtiranın adına,
yüksək molekulyar birləşmələrin adı və onun təyinatına aid göstəriş daxil edilir.

Maddənin - tərkibi təyin edilməmiş qarışığın alınması üsuluna aid ixtiranın adına, onun təyinatına
aid göstəriş və ya həmin maddənin bioloji aktiv xassələri daxil edilir.

Mikroorqanizm ştammına və ya bitki və heyvan hüceyrələri kulturuna aid ixtiranın adına, müəllifin
(müəlliflərin) mikroorqanizm və ya bitki və heyvan hüceyrələri kulturunun nəsil və növünün latınca
bioloji obyektinin adı, familiyası (familiyaları) göstərilməsi, ştammın növü və təyinatı,
mikrqorqanizm ya bitki və heyvan hüceyrələri kulturunun adı, beynalxalq nomenklaturun
kodekslərinin tələblərinə uyğun şəkildə ifadə edilməlidir. Məsələn, bakteriyalar üçün ştammın
təyinatı və növü. "Bakteriyaların qəbul edilmiş adlarının siyahisina" daxil olmuş və ya ona əlavə
kimi "International Journal Systematic Bacteriology"-da dərc olunan adlar göstərilməlidirlər.

Göstərilən siyahıya və ya ona əlavəyə daxil olmamış mikroorqanizmlərin adları, "Sp" (Specles)
şəklində, mötərizəərisində müxtəsər adını yazıb, onun yanında "inv" qeydini göstərməklə ifadə
olunur, məsələn: "Bacillus sp. (B.amuloltioum) "inv" bakteriyalarının ştammı - amilaz produsenti".

Məlum qurğu, üsul, maddə, ştammın yeni təyinat üzrə tətbiqinə aid olan ixtiranın adı, uyğun obyekt üçün qəbul edilmiş qaydalar üzrə tərtib edilir və məlum obyektin yeni təyinatını ifadə edir.

Obyektlərdən biri digərinin alınması (hazirlanması), həyata keçirilməsi və ya istifadə edilməsi üçün nəzərdə tutulmuş obyektlərə aid olan bir qrup ixtiranın adında, birinci ixtiranın adı və digərinin ixtisarla adı göstərilir. Obyektlərdən biri, digərində istifadə edilmək üçün nəzərdə tutulmuş obyektlərə aid olan bir qrup ixtiranın adında, qrupa daxil olan ixtiraların adları olur. Eyni bir nəticəni, eyni bir yolla əldə etməyi təmin edən ixtira, və bu cür qrup ixtiralar, eyni bir ada malik olurlar, belə ki, qrupun adına mötərizədə göstərilən "variantlar" sözü əlavə edilir.

2.6.4. Təsvirin bölmələrinin məzmunu.

2.6.4.1. İxtiranın aid olduğu texnika sahəsi.

Təsvirin "ixtiranın aid olduğu texnika sahəsi" bölməsində ixtiranın tətbiq sahəsi göstərilir. Əgər bu cür sahələr bir neçədirsə, onlardan əsasları göstərilir.

2.6.4.2. Mövcud bilgilər məcmusu.

Təsvirin "Mövcud bilgilər məcmusu" bölməsində analoqlar və iddiaçıya bəlli olan onların arasında mühüm əlamətlər məcmusu ilə iddia edilən ixtiraya öxşarlığı olanlar haqqında məlumatlar verilir.

İxtiranın analoqu -əlamətlər məcmusu ixtiranın mühüm əlamətlər məcmusuna oxşar olan, ilkinlik tarixinə qədər məlum olan eyni təyinatlı vasitədir.

Ixtiranın ən yaxın analoqu, əlamətlər məcmusu üzrə ixtiraya daha çox yaxın olan (oxşar olan) əlamətdir.

Analoqların hər biri, o cümlədən, ən yaxın oxşarlığı olan haqqında verilən məlumatlarda, onun açıqlandığı informasiya mənbəyinin biblioqrafik göstəriciləri, iddia edilən ixtiranın mühüm əlamətləri ilə eyni olanları göstərməklə analoqun əlamətləri, həmçinin iddiaçıya bəlli olan texniki nəticənin əldə edilməsinə mane olan səbəblər göstərilməlidir.

Bir neçə analoq olduqda, ən yaxın oxşarlığı olan analoq axırda təsvir edilir.

Ixtira, tərkibi müəyyən edilməmiş konkret təyinatlı və ya bioloji aktiv xassələrə malik qarışığın alınma üsuluna aid olduqda, ən yaxın oxşarlığı olan analoq kimi, bu cür təyinatlı və ya bu cür bioloji aktiv xassələrə malik qarışığın alınması üsulu göstərilir.

İxtira, yeni birləşmənin, o cümlədən yüksək molekulyar birləşmənin və genetika mühəndisliyi obyektinin alınması üsuluna aid olduqda, onun məlum struktur analoqunun alınması üsulu haqqında mə'lumat verilir.

Mikroorqanizm ştammına, bitki və heyvan hüceyrələri kulturuna, maddə törəməsinə aid olan ixtira iləən yaxın oxşarlıg təşkil edən analoq dedikdə, törəmə verən maddə nəzərdə tutulur.

İxtira əvvəllər məlum qurğu, üsul, maddə, ştammın yeni təyinat üzrə tətbiqinə aid olduqda, həmin təyinatlı məlum qurğu, üsul, maddə, ştamm onun analoqlarına aid edilir.

Bir qrup ixtiranı təsvir etdikdə, analoq vəən yaxın oxşar analoq haqqında məlumat, hər bir ixtira üçün ayrılıqda verilir.

2.6.4.3. İxtiranın mahiyyəti.

2.6.4.3.1. İxtiranın mahiyyəti və mühüm əlamətləri.

İxtiranın mahiyyəti, ixtiranın təmin etdiyi texniki nəticəyə nail olmaq üçün kifayət edən mühüm əlamətlər məcmusunda ifadə olunur.

Əlamətlər nail olunan texniki nəticəyə təsir etdikdə, yəni onlar göstərilən nəticə ilə səbəb-nəticə əlaqəsində olduqda, mühüm əlamətlərə aid edilirlər.

2.6.4.3.2. İxtiranın mahiyyətini açıqlayan məlumatlar.

«İxtiranın mahiyyəti» bölməsində, iddia edilən ixtiranın həll edilməsinə yönəldiyi məsələətraflı ıqlanır, ixtira həyata keçirildikdəəldə edilə biləcək texniki nəticə göstərilir.

Bu bölmədə həmçinin, ən yaxın oxşar analoqdan fərqlənən əlamətləri ayırmaqla, ixtiranı xarakterizə edən mühüm əlamətlərin hamısı göstərilir, və fərqlənən əlamətlər, iddia edilən hüquqi mühafizə həcminin şamil edildiyi bütün hallarda kifayət edən əlamətlərə və ixtiranı ancaq xüsusi hallarda, konkret yerinə yetirilmə formalarında və ya onun istifadə edilməsinin xüsusi şəraitində xarakterizə edən əlamətlərə bölünür.

İddia edilən ixtiranın yeni mühüm əlamətləri və nail olunan müsbət texniki nəticə arasında səbəbnəticəəlaqəsinin olması da göstərilməlidir. İxtiranın mahiyyətini açıqladıqda, alınmasını həmin ixtiranın təmin etdiyi, iddiaçıya məlum olan digər texniki nəticə növlərinin, o cümlədən, xüsusi hallarda, onun ifasının konkret formalarında və ya xüsusi istifadə edilmə şəraitində göstərilməsi də tövsiyə olunur. Texniki nəticə, məsələn, fırlanma momentinin azaldılması, pərçimlənmənin qarşısının alınması, vibrasiyanın azaldılması, şişməyə qarşı aktivliyin artırılması, dərman preparatının təsirinin lokalizasiya edilməsi, tökmə strukturunun qüsurlarının aradan qaldırılması, işçi orqanın mühitilə kontaktının yaxşılaşdırılması ilə ifadə oluna bilər.

Bir qrup ixtiralar üçün, göstərilən məlumatlar, o cümlədən, texniki nəticə haqqında məlumat da, hər bir ixtira üçün ayrılıqda verilir.

Mikroorqanizm ştammını, bitki və heyvan hüceyrələri kulturunu təsvir etdikdə, əlavə olaraq onun ilk və ya yaxın qohum ştammdan fərqlənən əlamətləri də göstərilir.

Məlum qurğu, üsul, maddə, ştammın yeni təyinat üzrə tətbiqinə aid olan ixtiranı təsvir etdikdə, məlum obyektin xarakteristikaları (onun təsvir olunduğu informasiya rnənbəyinin biblioqrafik göstəricilərini qeyd etməklə), onun məlum və yeni təyinatı haqqında məlumatlar verilir.

2.6.4.3.3. Çertyoj fiqurlarının siyahısı.

Təsvirin bu bölməsində, çertyoj fiqurlarının siyahısından başqa, qısaca olaraq hər bir fiqurda nəyin əks edildiyi də qeyd olunur.

2.6.4.4. İxtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar.

Bu bölmədə iddiaçının göstərdiyi təyinatda ixtiranın həyata keçirilməsinin mümkünlüyü göstərilir.

«İxtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar» bölməsində, "ixtiranın mahiyyəti" bölməsində göstərilmiş texniki nəticənin əldə edilməsi imkanı göstərilir.

Mahiyyəti ümumi anlayışlarla, o cümlədən, funksional ümumiləşdirmə səviyyəsində təqdim edilmiş anlayışlarla ifadə olunmuşəlamətlərlə xarakterizə olunan ixtiranın həyata keçirilməsi imkanı, ümumi anlayışlarla ifadə olunmuşəlaməti həyata keçirmək üçün bilavasitə iddia sənədlərinin materiallarında bu cür əlamətin və ya onun alınma metodlarının həyata keçirilmə vasitəsi təsvir edilməklə, yaxud da bu cür vasitənin və ya onun alınma üsullarının məlumluğuna göstərişlərində təsdiq edilir.

Ixtiranı səciyyələndirən kəmiyyət əlamətləri qiymət intervalı şəklində istifadə edildikdə, onlar texniki nəticənin həmin interval daxilində maksimum olması şərti ilə göstərilməlidir.

2.6.4.4.1. Qurğuya aid olan ixtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar.

Qurğuya aid olan ixtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlara, qurğunun konstruksiyasınııqlayan statik vəziyyətdəki təsviri daxildir. Qurğunun konstruktiv elementlərini təsvir etdikdə, çertyoj fiqurlarına istinadlar edilir. Konstruktiv elementlər rəgəmlərlə, onların adının çəkilməsi üzrə, birdən başlayaraq, artma istiqamətində işarələnirlər.

Statik vəziyyətdə qurğunu təsvir etdikdən sonra, çertyojlarda verilmiş konstruksiyanın rəqəmlərlə işarələnmiş elementlərinə və lazım gəldikdə digər izahedici materiallara (epürlər, zaman diaqramları və s.) istinad etməklə qurğunun fəaliyyəti (işi) və qurğunun istifadə edilmə üsulu təsvir edilir.

Əgər qurğuda, funksional səviyyədə xarakterizə olunmuş element vardırsa, və təsvir olunan realizə forması, proqramlaşdırıla bilən (sazlandırıla bilən) çox funksional vasitə istifadə edilməsini nəzərdə tutursa, onda həmin qurğunun tərkibində, bu cür vasitə ilə, onun təyin edilmiş konkret funksiyanı yerinə yetirməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar da verilir. Bu cür məlumatlar kimi alqoritm, o cümlədən, hesablama alqoritmi verildiyi halda, onu blok-sxem, və ya, mümkün olduqda, uyğun riyazi ifadə şəklində vermək daha yaxşıdır.

2.6.4.4.2. Üsula aid olan ixtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar.

Üsula aid olan ixtira üçün, maddi obyekt üzərində ardıcıl əməli hərəkətlərin (əməliyyatların) aparılması şərtləri, konkret rejimlər (temperatur, təzyiq və s.) bu zaman istifadə olunan qurğular, maddələr vəştammılar göstərilir. Məlum vasitələrin (qurğu, maddə vəştamm) istifadə edilməsi ilə xarakterizə olunan üsulu təsvir etdikdə, həmin vasitələr göstərilir və ilkinlik tarixinə qədər onların məlumluğu təsdiq edilir. Məlum olmayan vasitələr istifadə olunduqda, onların xarakteristikası verilir və lazım olduğu halda qrafiki təsvir əlavə edilir.

Üsulda yeni maddələr istifadə olunduqda, onların əldə edilməsi üsulu açıqlanır.

Ümumi struktur formulu ilə təsvir olunan birləşmələrin yeni qrupunun alınması üsuluna aid olan ixtira üçün, həmin üsul ilə qrupun bəzi konkret birləşmələrinin, əsas etibarilə, müxtəlif kimyəvi xassəli radikalların alınmasına aid misallar, homoloji sıra üçün isə - həmin sıranın kənar və orta təmsilçilərinin alınmasına aid misallar verilir. Qrupa daxil olan birləşmələr üçün, məlum metodlar ilə təsdiq olunmuş struktur formullar, və fiziki - kimyəvi xarakteristikalar verilir. Təsvirdə həmçinin, yeni birləşmələrin təyinatı və ya bioloji aktiv xassələri haqqında məlumatlar da göstərilir.

Strukturu müəyyən edilməmiş yüksək molekulyar birləşmələrin alınması üsuluna aid olan ixtira üçün, ixtiraya aid verilən misallarda, həmin birləşmənin identifikasiyası üçün lazım olan məlumatlar, yüksək molekulyar birləşmənin alınması üçün ilk reagentlər haqqında məlumatlar, həmcinin birləşmənin təyinatınıəyyən edən xassələr haqqında məlumatlar və həmin təyinatı təsdiq edən məlumatlar da verilir.

Tərkibi müəyyən edilməmiş qarışığın və konkret təyinatlı və ya bioloji aktiv xassəli strukturun alınması üsuluna aid olan ixtira üçün, ixtiraya aid verilən misallarda, üsulun aparılma şəraitini, qarışığı identifikasiya etmək üçün onun özünün lazım olan xarakteristikasını təsvir etməkdən başqa, qarışığın təyinatınıəyyən edən xassələr haqqında məlumatlar və həmin təyinatı təsdiq edən məlumatlar da verilir.

Məmulatın elementi və ya məmulatın özü tərkibi və strukturu müəyyən edilməmiş materialdan hazırlanmışsa, həmin məmulatın alınması üsuluna aid olan ixtira üçün, materialın xassələri və elementin və (və ya) bütövlükdə məmulatın xarakteristikaları haqqında məlumatlar verilir.

2.6.4.4.3. Maddəyə aid olan ixtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar.

Strukturu müəyyən edilmiş yeni fərdi birləşməyə aid olan ixtira üçün, məlum metodlar ilə isbat edilmiş struktur formulu, fiziki - kimyəvi sabitlər verilir və yeni birləşmənin ilk dəfə alındığı üsul təsvir olunur. Bunlardan başqa, müəyyən təyinat üzrə bu birləşmənin istifadə edilməsi imkanının isbatı, bioloji aktiv birləşmə üçün isə aktivlik və zəhərləmə xüsusiyyəti xarakteristikalarının kəmiyyət göstəriciləri, lazım olduğu halda isə fəaliyyəti və digər göstəriciləri də verilir.

Əgər yeni birləşmə müalicə təyinatlıdırsa və onun bu keyfiyyətdə kliniki sınaqları aparılmışdırsa, onda müalicə vasitəsinin dozasını və qəbul edilmə üsulunu, reseptin tərtib edilmə üsulunu, kəskin zəhərləmə xüsussiyətini göstərməklə, həmin sınaqlar haqqında məlumatlar da verilir.

Yeni fərdi birləşmə mikroorqanizm ştammı, bitki və heyvan hüceyrələri kulturu istifadə edilməklə alınmışdırsa, onda həmin ştammın iştirakı ilə sintez üsulu, onun özü haqqında dəlillər və onun depoziti haqqında məlumatlar da verilir.

İxtira strukturu müəyyən edilmiş, ümumi struktur formulu ilə təsvir olunan yeni fərdi kimyəvi birləşmələr qrupuna aiddirsə, alınma üsulunun ümumi sxemi, həmçinin, əsas etibarilə kimyəvi xassə üzrə müxtəlif radikallı bəzi konkret birləşmələrin əldə edilməsinə aid misallar verməklə, qrupun bütün birləşmələrinin əldə edilməsi imkanı təsdiq edilir.

Alınmış birləşmələr üçün həmçinin, onların məlum metodlarla təsdiq olunmuş struktur formulları, fiziki - kimyəvi sabitləri, bunlardan başqa, qrupun bəzi birləşmələrinin göstərilən təyinat üzrə istifadə edilməsi imkanının təsdiqi də verilir.

Yeni birləşmələr bioloji aktiv birləşmələrdirsə, həmin birləşmələrin aktivlik və zəhərləmə xüsusiyyəti haqda göstəriciləri də verilir.

İxtira aralıq birləşməyə aiddirsə, onda, aralıq birləşmənin məlum son məhsula emal edilməsi imkanı və ya ondan konkret təyinatlı və ya bioloji aktiv xassəli yeni sort məhsul alınması imkanı da göstərilməlidir.

İxtira kompozisiyaya (qarışığa, məhlula, ərintiyə, şüşəyə və s.) aiddirsə, onda verilən misallarda, kompozisiyanın tərkibinə daxil olan inqredientlərə, onların xarakteristika və kəmiyyətcə nisbətlərinə aid göstərişlər, həmçinin onun əldə edilməsi üsulunun təsviri də olmalıdır. Kompozisiyada ingredient kimi yeni maddə vardırsa, həmin maddənin əldə edilməsi üsulu təsvir edilir.

Misallarla təsvir edilən, konkret maddədə hər bir ingredientin miqdarı, ixtiranın düsturunda göstərilmiş qiymətlər intervalı həddində konkret ölçü vahidləri ilə ifadə olunmuş şəkildə göstərilir (ixtiranın düsturunda ingredientlərin miqdarı faiz ilə ifadə olunduqda (kütlə və ya həcm üzrə), misalda göstərilən ingredientlərin ümumi miqdarı 100% bərabər olur.

2.6.4.4.4. Mikroorqanizm ştammına, bitki və heyvan hüceyrələri kulturuna aid olan ixtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar.

Ştamma aid olan ixtira üçün, ştammın nomenklatur məlumatları və mənşəyi, qidalandırıcı mühitin (səpin və qıcqırma prosesi) kəmiyyət və keyfıyyət tərkibi haqqında məlumatlar, becərdilmə şəraiti (temperatur, PH ədədinin qiyməti, O2 xüsusi kütləkeçirməsi, işıqlanma və s.), fermentasiya vaxtı, biosintez xarakteristikası, faydalı (məqsədli) məhsullar, məhsulun çıxışı, ştammın aktivlik (məhsuldarlıq) səviyyəsi və onun təyin edilməsi (testləşdirilməsi) üsulları haqqında məlumatlar da verilir. Həmçinin, məqsədli məhsulların ayrılması və təmizlənməsi üsulu da göstərilməlidir (yeni məqsədli məhsulların törəməsi üçün, məsələn, antibiotiklər, fermentlər, monoklonal anticismlər və s.).

Mikroorqanizm konsorsiumları və bitki və heyvan hüceyrələrinin kulturları üçün bu məlumatlar göstərilir: komponentlərin olmasının yoxlanılması metodu, ayırma (seleksiya) metodu və seleksiyanın aparılmasında istifadə olunmuşəlamətlər, uzunmüddətli becərilmədə konsorsiumun stabilliyi, kənar mikroorqanizmlərlə yoluxmaya davamlılıq.

Mikroorqanizm, hüceyrə kulturası ştammına və ya onun istifadə olunduğu üsullara aid ixtiranın həyata keçirilmə mümkünlüyü müvafiq ştammın necə və ya harada alına bilməsinə göstərişlərlə təsdiq olunur.

Ştammın alınma mümkünlüyü onun alınma üsulunun təsvırı ılə vəəyyən olunmuş qaydada tərtib olunmuş depozit sənədi təqdım edılməklə (depozitləşmə iddia sənədinin verilmə tarixinədək və ya onunla eyni zamanda həyata keçirilməlidir) təsdiq edilməlidir.

2.6.4.4.5. Yeni təyinat üzrə tətbiqə aid olan ixtiranın həyata keçirilməsi imkanını təsdiq edən məlumatlar.

Qurğu, üsul, maddə, ştammın yeni təyinat üzrə tətbiqinə aid ixtira üçün, onların həmin təyinatı realizə etmək imkanını təsdiq edən məlumatlar verilirlər.

2.6.4.5. İmza

Ixtiranın təsvirini iddiaçı və ya buna müvəkkil edilmiş şəxs imzalayır.

2.7. İxtiranın düsturu.

2.7.1. Ixtiranın düsturunun təyinatı və tərtib edilməsi.

Ixtiranın düsturu, ixtiranın mahiyyətini ifadə edir və patentlə verilən hüquqi mühafizə həcmini təyin edir.

Ixtiranın düsturu, ixtiranın mühüm əlamətlərinin məcmusunun məntiqi tərifi şəklində ifadə edilir.

Ixtiranın düsturu (və ya çoxbəndli ixtira düsturunun hər bir bəndi) bir cümlə şəklində ifadə edilir.

İxtira düsturundakı əlamətlər elə ifadə olunur ki, onların eyniləşdirilməsini təmin etmək mümkün olsun.

Əlamətin, digər mühüm əlamətlərlə məcmuda eyni bir texniki nəticənin əldə edilməsini təmin edən, realizə edilməsi mümkün olan bir neçə formasıəyyən edıldikdə, əlaməti, müəyyən edilmiş realizasiya formalarını əhatə edən ümumi anlayışla ifadə etmək məqsədəuyğundur.

Belə bir anlayış olmadıqda və ya ümumiləşdirmə qanuna uyğun olmadıqda, əlamət, alternativ anlayışlar şəklində ifadə oluna bilər. Ixtiranın düsturu azərbaycan, rus və ingilis dillərində tərtib edilir.

2.7.2. İxtiranın düsturunun strukturu.

İxtiranın düsturu birbəndli və çoxbəndli ola bilər və uyğun olaraq, bir və ya bir necə bənddən ibarət ola bilər.

2.7.2.1. Ixtiranın birbəndli düsturu.

Bir ixtiranın xüsusi hallara aid ifasına və ya istifadə edilməsinə görə, inkişaf və ya dəqiqləşdirilməyə malik olmayan mühüm əlamətlər məcmusu olduqda, onu xarakterizə etmək üçün ixtiranın birbəndli düsturu tətbiq edilir.

2.7.2.2. İxtiranın çoxbəndli düsturu.

Bir ixtiranın xüsusi hallara aid ifasına və ya istifadə edilməsinə görə, inkişaf etdirilən və (və ya)
dəqiqləşdirilən mühüm əlamətlər məcmusu olduqda, onu xarakterizə etmək üçün və ya bir qrup
ixtiranı xarakterizə etmək üçün ixtiranın çoxbəndli düsturu tətbiq edilir.

Bir ixtiranı xarakterizə edən ixtiranın çoxbəndli düsturu, asılı olmayan bir bəndə və onun ardınca
gələn asılı olan bəndə (bəndlərə) malik olur.

Bir qrup ixtiranı xarakterizə edən ixtiranın çoxbəndli düsturu, bir neçə müstəqil bəndə malik olur,
onlardan hər biri, qrupun ixtiralarından birini xarakterizə edir. Bu zaman, qrupun ixtiralarından hər
biri, uyğun müstəqil bəndə tabe edilmiş asılı olan bəndlər cəlb etməklə xarakterizə edilə bilər.

Bir qrup ixtiranı xarakterizə edən ixtira düsturunu ifadə etdikdə aşağıdakı qaydalara riayət olunur:
ayrı-ayrı ixtiraları xarakterizə edən müstəqil bəndlərdə ixtira düsturunun digər bəndlərinə istinadlar
olmamalıdır;
asılı olan bəndlər, onların tabe olduqları müstəqil bənd ilə birlikdə qruplaşdırılmalıdır;
ixtiralar ixtira obyektlərindən birinin başqasının (başqasında) alınması, həyata keçirilməsi və ya
istifadəsi üçün nəzərdə tutulması şərtilə bir qrupa birləşdirilirsə, birinci müstəqil bənddə başqa
ixtiranın hansı ixtira üçün nəzərdə tutulduğu göstərilir.

2.7.2.3. İxtira düsturunun asılı olmayan bəndi.

İxtira düsturunun asılı olmayan bəndi, ancaq bir ixtiraya aid edilir və bir cümlə ilə ifadə edilir. O, iddia edilən hüquqi mühafizə həcmini göstərən mühüm əlamətlər məcmusu iləıqlanır və əyyən məntiqi ifadə ilə ixtiranı xarakterizə edir. İxtira düsturunun asılı olmayan bəndi, bir qayda olaraq, ən yaxın oxşarlığı olanın əlamətləri ilə üst-üstəşən mühüm əlamətlərin, o cümlədən,

ixtıranın təyinatını əks etdirən soy anlayışının daxil edildiyi məlum məhdudlaşdırıcı hissədən və
ixtiranı ən yaxın oxşarlığı olandan fərqləndirən, mühüm əlamətlərin daxil edildiyi, fərqləndirici
hissədən ibarət olur.

Məlum hissə, fərqləndirici hissədən - " onunla fərqlənir ki,..." söz birləşmələri ilə ayrılır.

Ixtiranın düsturu aşağıda göstərilənləri xarakterizə etdikdə o, məlum və fərqləndirici hissələrə
ayrılmadan tərtib edilir:
fərdi kimyəvi birləşməni;
mikroorqanizm ştammını, bitki və heyvan hüceyrələri kulturunu;
əvəllər məlum olan qurğu, üsul, maddə, ştammın yeni təyinat üzrə tətbiqini;
analoqları olmayan ixtiranı.

2.7.2.4. İxtira düsturunun asılı olan bəndi.

Ixtira düsturunun asılı olan bəndlərinə, ixtiranın ifasının və ya istifadə edilməsinin xüsusi hallarında ixtiranı xarakterizə edən mühüm əlamətlər məcmusu daxil edilir.

İxtira düsturunun asılı olan bəndinə, ixtiranın təyinatını əks etdirən, bir qayda olaraq, müstəqil bənddə verilənlə müqayisədə ixtisar şəklində, kök (soy) anlayışı, və onun aid olduğu müstəqil bəndə və (və ya) asılı olan bəndə (bəndlərə) istinad olur. Asılı olan bənd ixtira dusturunun bir neçə bəndinə tabe olduqda, onlara istinad, alternativdən istifadə etməklə göstərilir.

Asılı olan bəndlərin, asılı olmayan bəndə tabeliyi bilavasitə və ya dolayı, yəni bir və bir neçə asılı bəndlər vastəsilə ola bilər.

Asılı olan bəndin bilavasitə tabeliyi, ixtiranın ifasının və ya ixtiranın ifasının və ya istifadəsinin xüsusi halında yalnız mustəqil bəndin əlamətləri lazımdırsa, asılı bəndin bilavasitə müstəqil bəndə tabe edilməsindən istifadə olunur.

2.7.3. Qurğuya aid ixtira düsturunun xüsusiyyətləri

Ixtira düsturunda, qurğunun əlamətləri statik vəziyyətdə verilir. Qurğunun konstruktiv elementləri verildikdə, onların hərəkətiliyi və ya hər hansı bir funksiyanın yerinə yetirmələrinin mümkünlüyü (misal üçün tormozlanma, bərkidilmə) və s. göstərir.

2.7.4. Üsula aid olan ixtira düsturunun xüsusiyyətləri.

Üsulun əlamətləri kimi fəaliyyəti (hərəkət, əməliyyat) xarakterizə etmək üçün fel istifadə olunduqda, onları məlum növdə, xəbər formasında, üçüncü şəxsin adından, cəm halında şərh edirlər (qızdırırlar, isladırlar, közərdirlər və s.).

2.7.5. Maddəyə aid olan ixtira düsturunun xüsusiyyətləri.

Ixtiyari mənşəli fərdi kimyəvi birləşməni xarakterizə etmək üçün, ixtira düsturuna birləşmənin adı və ya işarəsi, onun təyinatı və ya bioloji aktivlik, həmcinin aşağıdakılar daxil edilirlər: antibiotik və digər kiçik molekulyar maddələr üçün: ayrılma mənbəyi (mikroorqanizm ştammı və ya hüceyrə kulturu), element tərkibi, molekulyar kütlə, maddənin optik aktivliyi, spektral analizin nəticələri, maddənin rəngi və fıziki halı, həll olma qabiliyyəti və işığa reaksiyası; nativ fermentlər üçün: ayrılma mənbəyi (mikroorqanizm ştammı və ya hüçeyrə kulturu), substrat xüsusiyyətləri, molekulyar kütlə, PH ədədinin optimal qiyməti, termo- və PH-stabilliyi, izoelektrik nöqtəsi, Mixaelis sabiti, fermentin inhibitoru; monoklonal anticisimlər üçün: əldə edilmə mənbəyi (mikroorqanizm ştammı və ya hüceyrə kulturu), immunoqlobulinin sinfi (alt sinfi) və yüngül zəncirlərin tipi, təsnifat, antigen nişanın xarakteristikası, birləşdirmə sabiti, molekulyar kütlə, izoelektrik nöqtəsi və antigenin təbiətindən asılı olaraq - kompliment-birləşdirici və ya neytrallaşdırıcı, və ya litik, və ya aqqlyunitik və ya presipitik aktivlik, və ya sitozəhərlilik (kəmiyyət ifadəsi ilə); protektiv antigenlər üçün: ştammın - ayrılma mənbəyi, lokallaşdırma vəştammın strukturunda antigenin təbiəti, ayrılma metodu, biokimyəvi tərkib (polisaxarid təbiətli antigenlər üçün - monosaxaridlərin tərkibi, zülal təbiətli antigenlər üçün - aminoturşuluq tərkibi və s.), molekulyar kütlə, izoelektrik nöqtəsi və (və ya) izoelektrik yerdəyişməsi; qenetika mühəndisliyi obyektləri üçün (plazmid, vektor, rekombinat molekulları və nuklein turşuları, HK, HK fraqmentləri üçün): mənşəyi (tərkib hissələri), genetik marker və requlyar sahəni göstərməklə fiziki xəritə, konyuqativlik (plazmidlər üçün), vektorun həcmi, sahələrin spektri (vektorlar üçün), HK yad fraqmenti nukleotidlərinin ardıcıllığı (struktur genin) və kodlaşdırılan maddənin adı (HK rekombinat molekulları və HK fraqmentləri üçün).

Kompozisiyanı xarakterizə edən ixtira düsturunda, inqredientlərin tərkib möhtəviyyatı miqdarına aid olan əlamətlər olduqda, onlar, hər hansı bir eyni ölçü vahidləri ilə, bir qayda olaraq, miqdarın minimal və maksimal (aşağı və yuxarı) hədlərini xarakterizə edən iki qiymətlə ifadə olunurlar.

Kompozisiyanın inqredientlərindən birinin miqdarınıəyyən bir qiymətlə, qalan inqredientlərin miqdarını isə - vahid qəbul edilmiş həmin qiymətə nisbətən qiymətlər intervalının qiyməti kimi göstərməyə icazə verilir (məsələn, inqredientlərin miqdarı, kompozisiyanın əsas inqredientinin 100 kütlə hissə nisbəti kimi və ya 1 litr məhlula nisbəti kimi verilir).

Kompozisianın tərkibindəki antibiotiklərin, fermentlərin, anatoksinlərin də miqdarlarını, kompozisiyada olan o biri komponentlərin ölçü vahidlərindən fərqli olaraq, digər ölçü vahidləri ilə göstərməyə icazə verilir (məsələn, kompozisiyada olan o biri inqredientlərin kütlə miqdarına nisbətən 1000 vahid ilə).

Kompozisiyaya aid olan ixtira əlavə inqrediyentlər daxil edilməsi ilə xarakterizə olunursa, müvafiq fərqləndirici əlamətdən əvvəl "əlavə olaraq vardır" söz birləşməsi daxil edilir.

Təyinatı ancaq yeni aktiv başlanğıc iləəyyən edilən, digər komponentləri isə, bu cür təyinatlı kompozisiyada ənənəvi tətbiq olunanlar sırasından neytral daşıyıcılar olan kompozisiyalar üçün, ixtiranın məğzində ancaq həmin aktiv başlanğıcı və kompozisiyanın tərkibində onun kəmiyyət miqdarını göstərməyə icazə verilir.

Ixtiranın əlaməti kimi mürəkkəb tərkibli məlüm maddə göstərilibsə, onda həmin maddənin funksiyasını və ya xassəsini və onun əsasını mütləq göstərməklə, onun xüsusi adının istifadə edilməsinə icazə verilir. Bu halda, ixtiranın təsvirində həmin maddənin tam tərkibi, və lazım gəldikdə isə, onun alınması üsulu verilməlidir.

2.7.6. Mikroorqanizm ştammına, bitki və heyvan hüceyrələri kulturuna aid olan ixtira düsturunun xüsusiyyətləri.

Mikroorqanizm ştammına, bitki və heyvan hüceyrələri kulturunu xarakterizə edən ixtira düsturuna, ştammın aid olduğu mikroorqanizm, bitki və heyvan cinsinin və növ epitetinin latınca adları, ştammın adı və təyinatı rəsmi kolleksiyanın-depozitlərinin abbreviaturası, depozit olunmuş obyektin kolleksiyasına verilmiş qeydiyyat nömrəsi daxil edilirlər.

2.7.7. Yeni təyinat üzrə tətbiqə aid olan ixtira düsturunun xüsusiyyətləri.

İxtira obyekti, məlum qurğu, üsul, maddə, ştammın yeni təyinat üzrə tətbiqinə aid olduğu hallarda, ixtira düsturu aşağıdaki kimi qurulur: "bəlli olan ixtiranın adı və ya funksional xarakteristikası göstərilir" sonra yeni təyinat üzrə istifadəsi (qurğunun, üsulun, maddənin və ya ştammın) adı və ya funksional xarakteristikası göstərilir.

2.8. İmza.

İxtiranın düsturunu iddiaçı və ya buna müvəkkil edilmiş şəxs imzalayır.

2.9. Çertyojlar və digər materiallar.

Çertyojlar və digər materiallar, təsvirdə şərh olunmuş ixtiranın mahiyyətini başa düşmək üçün lazım olduğu halda təgdim edilirlər. Təqdim edilən çertyojlar və digər materiallar, təsvirin mətni ilə uyğunluq təşkil etməlidirlər. Çertyojlar və digər izahedici materiallar (yəni çertyoj, sxem, qrafik, epür, şəkil, ossiloqram və s.) fotoşəkil, cədvəl, diaqramlar kimi təqdim edilə bilərlər.

Şəkil, ixtiranın təsvirini certyoj və ya sxemlər ilə aydınlaşdırmaq mümkün olmadığı halda təqdim edilir.

Qrafıki materialların hər bir vərəqinin yuxarı sağ küncündə ixtiranın adı, aşağı sağ küncündə isə -ixtiranın müəllifinin (müəlliflərinin) soyadı (soyadları) və inisialı (inisialları) göstərilir.

2.10. Referat.

Referat, ixtiranın təsvirinin məzmunun müxtəsər şərhindən ibarətdir. Referatda ixtiranın adı, ixtiranın aid olduğu texnika sahəsinin xarakteristikası, ixtiranın adından məlum olmadıqda isə -onun tətbiq sahəsi, əldə edilən texniki nəticəni göstərməklə ixtiranın mahiyyətinin xarakteristikası verilir. Referatda ixtiranın mahiyyəti, ixtiranın mühüm əlamətlərinin hamısını saxlamaqla, ixtiranın düsturunun sərbəst şərh etmək yolu ilə xarakterizə olunur. Lazım olduqda referata çertyoj və ya kimyəvi formula daxil edilir.

Referatda əlavə məlumatlar, o cümlədən, ixtira düsturunun asılı bəndlərinin olmasına və ya onların sayına aid məlumat, qrafıki təsvir, cədvəl də ola bilər. Referatın mətninin həcmi - orta hesabla 1000 çap işarəsindən çox olmur. Referat azərbaycan, rus və ingilis dillərində tərtib olunur.

3.Terminologiya və şərti işarələr.

Ixtiranın təsvirində və onun izahedici materiallarında standartlaşmış termin və ixtisarlar, onlar olmadıqda isə-elmi və texniki ədəbiyyatda qəbul edilmiş termin və ixtisarlardan istifadə edilir.

Ədəbiyyatda geniş tətbiq edilməyən termin və işarələrdən istifadə etdikdə, mətndə onların birinci dəfə işlədildiyi yerdə izahı verilməlidir.

Şərti işarələrin hamısııqlanmalıdır.

İxtiranın təsvirində və ixtiranın düsturunda terminologiyanın vahidliyi gözlənilməlidir, yəni ixtiranın təsvirinin mətnində və ixtiranın dusturunda, eyni əlamətlər, eyni cür adlandırılmalıdır. Terminologiyanın vahidliyi tələbi, fiziki kəmiyyətlərin ölçü vahidlərinə və istifadə olunan şərti işarələrə də aiddir.

Fiziki kəmiyyətlər, qüvvədə olan Beynalxalq ölçü vahidləri sistemində ifadə olunurlar.

    1. İcazə verilməyən elementlər.
    2. İddia sənədlərində, ictimai qayda vəəxlaqa zidd olan ifadələr, çertyojlar, şəkillər və sair materiallar, həmçinin başqa şəxslərin iddia sənədlərinə və patentlərinə sayğısız münasibətlə vəıq-aşqar ixtiraya aid olmayan mülahizələr olmamalıdır.
  1. Iddia sənədlərinin tərtibi.
    İddia sənədləri elə tərtib edilir ki, onların qeyri-məhdud surətilərini bilavasitə çıxarmaq olsun.
    Sətirlər vərəqin kiçik tərəfinə paralel yerləşdirilməklə, hər bir vərəqin ancaq bir üzü istifadə olunur.
    Iddia sənədinə qoşulan hər bir sənəd, ayrıca vərəqdən başlayır.
    İddia sənədləri, 210x297 mm formatlı ağ kağız vərəqlərində tərtib edilirlər.
    Ixtiraya aid ərizə, ixtiranın təsvirinin, ixtiranın düsturunun, referatın çap olunduğu vərəqlərdə, onun

kənarlarında, aşağıda göstərilmiş ölçülərdən az olmayaraq boş yer buraxılır, mm ilə: sol və aşağı tərəf - 25-40 . yuxarı tərəf - 20-40 sağ tərəf - 20-30 İddia sənədilə daxil olan hər bir sənədə məxsus materialın ikinci və ondan sonra gələn vərəqləri

ərəb rəqəmləri ilə nömrələnir.

Sənədlər qara rəngli şriftlə çap olunurlar. Təsvirin mətni, ixtiranın düsturu və referat, iki interval məsafə ilə çap olunurlar, baş hərflərin hündürlüyü 2,1 mm-dən az olmamalıdır. Qrafiki simvollar, latınca adlar, latın və yunan hərfləri, riyazi və kimyəvi düsturlar qara rəngli

mürəkkəb, pasta və ya tuş ilə yazıla bilərlər. Düsturların, makina vəəl ilə yazıların qarışığı kimi yazılmasına icazə verilmir.

5.1. Kimyəvi formullar.
İxtiranın təsvirində və ixtiranın düsturunda kimyəvi formullar istifadə oluna bilər.
Kimyəvi birləşmələrin struktur formulları, bir qayda olaraq, ayrıca vərəqdə verilir (qrafiki

materiallar kimi), onların hər biri fiqur kimi nömrələnir və vərəqlərdə istinad işarəsi qeyd olunur.
Kimyəvi quruluş formullarının ümumişlək simvolundan, elementlərin simvolundan istifadə
olunmalı və element və radikallar arasındakı əlaqə dəqiq göstərilməlidir.

5.2. Riyazi düsturlar və simvollar.

Ixtiranın təsvirində və ixtiranın düsturunda riyazi ifadə (düstur) və simvollar istifadə oluna bilər.

Riyazi ifadənin verilmə forması tənzimlənmir.

Riyazi düsturlarda olan hərf işarələrinin hamısııqlanır. Düstura aid izahat, sütunlar şəklində yazılmalı və hər bir sətirdən sonra nöqtəli vergül qoyulmalıdır.

>, <, = və digər riyazi işarələr, ancaq riyazi düsturlarda istifadə olunur, mətndə isə həmin işarələr söz ilə (böyük, kiçik, bərabər və s.) yazılmalıdırlar. Müsbət kəmiyyətlər arasında interval göstərilməsi üçün + işarəsinə icazə verilir. Digər hallarda "başlayır" və "qurtarır" sözləri ilə ifadə olunur.

Kəmiyyət faiz ilə ifadə olunduqda, faiz işarəsi (%) ədəddən sonra qoyulur. Bir neçə kəmiyyət olduqda, faiz işarəsi həmin kəmiyyətlərin sadalanmasından əvvəl qoyulur və iki nöqtə ilə onlardan ayrılır.

Riyazi düsturlarda bir sətirdən digərinə keçidə, ancaq işarə üzrə icazə verilir.

5.3 Qrafiki materiallar.

Qrafiki ınaterialların təsviri möhkəm, ag, hamar kagızda, pozulmayan qara aydın xətt vəştrixlərlə, tuş sürtmədən və rənglənmədən yerinə yetirilir.

Təsvirin miqyası və aydınlığı elə seçilir ki, olçülər 2/3 dəfə kiçildilməklə təsvirin surətini çıxardıqda, bütün detalları ayırd etmək mümkün olsun.

Rəqəm və hərflər mötərizə, çevrə və dırnaq içərisində yerləşdirilməməlidirlər. Rəqəm və hərflərin hündürlüyü 3,2 mm-dən az olmamalıdır.

Çertyojlarda izahedici heç bir yazı olmamalıdır, "su", "buxar", "açıq", "bağlı", "AB üzrə kəsik" kimi zəruri sözləri istisna təşkil edir.

Çertyojda düzbucaqlı (ortoqonal) proeksiyaların istifadə edilməsi (müxtəlif görünüşlərdə və kəsiklərdə) daha çox məqsədəuyğundur; aksonometrik proyeksiyaların istifadə edilməsinə də icazə verilir.

Çertyojda ölçülər göstərilmir, lazım olduqda onlar ixtiranın təsvirində verilirlər.

Çertyojlarda hər bir element, digər elementlərin hamısına mütənasib göstərilir, elementin dəqiq göstərilməsi üçün, tənasübün fərdi olması lazım gəldiyi hallar istisna təşkil edir.

Çertyojun bir vərəqində, bir neçə fiqur yerləşdirilə bilər, bu halda onlar biri birindən dürüst ayırmalıdır.

İki və daha çox vərəqdə yerləşdirilmiş fiqurlar, vahid fiqurun hissələrini təşkil edirlərsə, onlar elə yerləşdirilirlər ki, vahid fiqur, müxtəlif vərəqlərdə təsvir edilmiş fiqurlardan hər hansı birini buraxmadan, quraşdırıla bilsin. Hər bir fiqur vərəqdə və ya vərəqlərdə elə yerləşdirilməiidir ki, vərəqin sahəsindən maksimum istifadə olunsun və çertyoju, vərəqin uzun tərəflərinin şaquli vəziyyətində oxumaq mümkün olsun. Qrafiki təsvirin elementləri, ixtiranın təsvirinə uyğun olaraq ərəb rəqəmləri ilə işarələnirlər.

Bir necə fiqurda göstərilmiş eyni elementlər, eyni rəqəmlərlə işarələnirlər.

Ixtiranın təsvirində adı çəkilməmiş istinad işarələri, çertyojlarda qeyd olunmur vəəksinə.

Qrafiki təsvir sxem kimi verildikdə, sxemdə standartlaşdırılmış şərti qrafiki işarələr istifadə olunmalıdır.

Bir növ sxemdə, başqa bir növ sxemin ayrı-ayrı elementlərinin təsvir edilməsinə icazə verilir (məsələn, elektrik sxemində kinematik və ya hidravlik sxem elementlərinin istifadə edilməsi).

Sxem, elementlərin qrafiki işarəsi kimi, düzbucaqlılar şəklində verilibsə, düzbucaqlının içərisində, rəqəm işarəsindən başqa, elementin adı da yazılır. Elementin qrafiki təsvirinin ölçüləri buna imkan vermirsə, onda elementin adını, həmin elementdən kənara çıxarılmış xətt üzərində göstərməyə icazə verilir (lazım gəldikdə, sxemin ətrafında, şəkilaltı adlar kimi də göstərilə bilər).

Fotoşəkillərin formatı elə seçilməlidir ki, o, iddia sənədləri vərəqlərinin müəyyən edilmiş ölçülərindən böyük olmasın. Kiçik formatlı fotoşəkillər, vərəqin formatına və keyfiyyətinə verilən tələblərə riayət etməklə, kağız vərəqlərinə yapışdırılaraq təqdim edilirlər.

Hər bir qrafiki təsvir, həmin təsvirin növündən (çertyoj, sxem, qrafik, şəkil və s.) və ixtiranın təsvirinin mətnindəki vərəqlərin nömrəsindən asılı olmayaraq ərəb rəqəmləri ilə nömrələnir (fiq.1, fiq.2). İxtiranın təsviri bir fiqurla izah edilirsə, həmin fiqur nömrələnmir.

Qrafiki təsvirlər, ixtiranın təsvirində və ixtiranın düsturunda verilmirlər.

5.4. Biblioqrafik məlumatlar.

İddia sənədlərində, informasiya mənbələrinin biblioqrafik məlumatları elə göstərilirlər ki, informasiya mənbəyi aşkar edilə bilsin.

5.5. İmza.

İddia sənədlərində, bu Qaydalara əsasən müəyyən edilmiş hallarda qoyulmuş imzalar, imza edən şəxsin soyadını və inisialını göstərməkləıqlanır.

Sənədləri vəzifəli şəxs imzaladıqda, imza edənin vəzifəsi göstərilir, imza isə möhür ilə təsdiq edilir.

Xarici adlar, şirkətin adı həmçinin azərbaycan transliterasiyasında da göstərilir.

əssisənin adı tam rəsmi adla, ancaq açıq məktublaşmada icazə verilən məlumatları yazmaqla göstərilir.

2-ci hissə

Patent verilməsi üzrə işlərin aparılması.

6. Nümayəndənin təyini.

Iddia sənədi üzrə, onun təqdim edilməsindən sonra yazışmaların aparılması və iddia sənədinin baxılması zamanı iddiaçı öz maraqlarını müdafiəsi üçün, bu Qaydaların 2.2.-ci bəndinə uyğun olaraq, tərtib edilmiş etibarnamə verməklə nümayəndəsini təyin edə bilər.

Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda yaşayan, fiziki şəxs və ya xarici hüquqi şəxsin yalnız patent idarəsində qeydiyyatdan keçmiş patent müvəkkili ola bilər. Digər iddiaçılar üçün, iddiaçılar bir neçədirsə, nümayəndə kimi, onlardan birinin əmrlə təsdiq edilmiş, ixtiranın müəllifi, patent müvəkkili ola bilər. Nümayəndəliyə dair etibarnamə iddia sənədi ilə eyni zamanda yaxud da kargüzarlıq prosesində təqdim edilə bilər.

Etibarnamə iddia sənədinə qoşulur.

Etibarnamə təqdim edilməyənə qədər, nümayəndənin bütün hərəkətləri etibarsız sayılır və nəzərə alınmır.

Nümayəndənin ona verilən səlahiyyətlər çərçivəsində istənilən hərəkəti və ya Patent idarəsinin nümayəndəyə qarşı istənilən hərəkəti, iddiaçının və ya iddiaçıya qarşı hərəkəti ilə eyni nəticələrə səbəb olur.

Nümayəndəlik, etibarnamədə göstərilən səlahiyyətlərə xitam verilənədək, etibarnamənin qüvvədə olma və ya onun səlahiyyətlərinin dayandırılması barədə Patent idarəsinin qərarına kimi etibarlıdır.

Nümayəndənin təyini, iddiaçı tərəfindən və ya onun hüquq varisi tərəfindən yazılı ərizə verilməklə ləğv edilə bilər.

7. Patent idarəsi ilə yazışmaların aparılması.

İddiaçı və ya onun buna səlahiyyətli nümayəndəsi ilə yazışma, hər iddia sənədi üzrə ayrılıqda aparılır.

İddia sənədləri təqdim olunduqdan sonra göndərilən materiallarda iddia sənədinin nömrəsi və iddiaçının və ya onun nümayəndəsinin imzası olmalıdır.

Nömrələnməyən iddia sənədlərinin materialları, nömrəni dolayı yolla təyin etmək mümkün olmazsa, baxılmadan geri qaytarılır.

Iddia sənədləri üzrə icraat aparıldığı zaman, göndərilən materiallar Qanunda təyin edilmiş müddətdə təqdim edilir. Əgər müddət "müddətində" sözü ilə ifadə edilmişsə və müddətin son günü iş günü deyilsə, bu halda ondan sonra gələn iş günü müddətin gurtardığı gün sayılır. Əgər müddətin gurtardığı gün, uyğun günü olmayan aya təsadüf edərsə, onun qurtardığı gün həmin ayın axırıncı günü sayılır.

Əgər iddia sənədi üzrə yazışmanı iddiaçının nümayəndəsi həyata keçirərsə, onda Patent idarəsinin məktubu iləəlaqədar, materialların təqdim olunma müddəti, onun tərəfindən bu məktubun alındığı tarixdən sayılır.

Patent idarəsi ilə yazışma azərbaycan dilində aparılır. İddiaçı tərəfindən materiallar digər dildə təqdim olunduqda, onların azərbaycan dilində olmayan materiallar tərcüməsi əlavə edilir. Azərbaycan dilinə tərcüməsi olmayan materiallar təqdim olunmamış sayılır.

8. Iddia sənədlərində düzəliş və dəqiqləşmələr edilməsi.

Qanunun 8-ci maddəsinin 2-ci abzasına uyğun olaraq, iddia sənədinin ekspertizasının 1-ci mərhələsinin müddəti keçdikdən sonra (Qaydaların 18.1 bəndi) bu halda əvvəlki iddia sənədində göstərilən iddia obyektinin mahiyyətini dəyişməmək şərti ilə iddiaçı tərəfindən 2 və ya çox iddia obyektinə ayrılması ilə bağlı düzəlişlər edə bilər (uyğun rüsum ödədikdə).

Iddia sənədlərində düzəlişlər və dəqiqləşmələr əvəzedici vərəqlərin təqdim edilməsi yolu ilə edilir. Əvəzedici vərəqlər, iddia sənədi uyğun sənədlərinə hər bir nüsxəsi üçün azərbaycan dilində və ya sənədin azərbaycan dilində tərcüməsi ilə təqdim edilir və bu Qaydaların 4-6-cı bəndlərinin tələblərinə cavab verməlidir.

Düzəlişlər, səhv çap edilmiş sözlərə, stilistik səhvlərə, biblioqrafik məlumatların göstərilməsindəki xətalara və s. aiddirsə və sənədin düzəldilməsi, təkrarlanma zamanı mənfi nəticələrə gətirmirsə, onda, düzəlişlərin daxil edilməsinin vacibliyi, əvəzedici vərəqlər təqdim edilmədən iddiaçının məktubunda əks oluna bilər.

9. Patent alma hüququnun digər şəxsə verilməsi.

İddia sənədləri təqdim edildikdən sonra, iddiaçı patent alınmasına öz hüququnu digər şəxsə verərsə, Patent idarəsinə bu barədəərizə təqdim edilir və orada hüququn başqa şəxsə verilməsi göstərilir, ərizədə göstərilən şəxsin razılığı və bu Qaydaların 2.5.3-cü bəndinə uyğun olaraq, həmin şəxs barədə məlumatlar öz əksini tapır.

Ərizə, patent hüququnu başqasına verən iddiaçı və bu hüququ, bu Qaydaların 2.5.11-ci bəndində göstərilmiş qaydada olan, göstərilən şəxs tərəfindən imzalanır.

Ərizəyə, onun təqdim edilməsi üçün nəzərdə tutulan rüsumun ödənilməsi barədə sənəd əlavə edilir.

    1. İddia şənədinin materialları ilə tanışlıq.
    2. Iddiaçı (onun nümayəndəşi) təqdim etdiyi iddia sənədi ilə və ona aid olan sənədlərlə, həm, tanışlığın vaxtını və yerini razılaşdıraraq bilavasitə MPEM-də və iddia sənədinin, ona aid olan sənədlərin və onların hissələrinin surətini sorğu etmək yolu ilə tanış ola bilər.
  1. Iddia sənədinin baxılması prosesində ekspertiza tərəfindən göstərilən materiallarla tanışlıq.

Iddiaçı sorğuda, ekspertiza qərarında və ya axtarışa dair hesabatda göstərilən materialların surətlərini MPM-dən sorğu ilə ala bilər.

Patent materiallarının surətləri iddiaçının sorğusu alındığı tarixdən iki ay ərzində tarif üzrə müvafiq xidmət haqqı ödənilməsi şərtilə göndərilir.

Dərc olunmuş iddia sənədi materiallarının sorğuda baxılan iddia sənədi üzrə qərarda və ya axtarış hesabatında göstərilən hissəsi ilə iddiaçı bilavasitə MPEM-də tanış ola bilər. Belə materialların surəti ona göndərilir.

12. İddiaçının iştirakı ilə iddia sənədinə baxılması.

İddia sənədi ilə bağlı məsələlər, iddiaçının iştirakı ilə MPEM-nin təklifi ilə və ya iddiaçının təklifi ilə, hər iki tərəfın bu məsələlərlə tanışlığından sonra baxıla bilər.

Ekspertizanın sualları iddia sənədində izah oluna bilər, harada ki, əlavə olaraq görüşün məqsədəuyğunluğu və iddiaçının sualları - onun keçirilməsi barədə xahişi xəbər verilir.

Sorğu olduqda, ona cavab, iddiaçının, iddia sənədinin baxılmasında iştirakından asılı olmayaraq Qanunda təyin edilmiş müddətdə təqdim edilir.

Iddia sənədinin baxılması tarixi və vaxtı əvvəlcədən razılaşdırılır. İddia sənədinə təyin edilmiş vaxtda baxılmasında iştirak edə bilməyən tərəf, bu barədə digər tərəfi dərhal xəbərdar edir.

MPEM və iddiaçı, iddia sənədinə birgə baxılmanı vaxtından əvvəl və ya məqsədə üyğun saymazlarsa, onda MPEM-nin təklifi və ya iddiaçının xahişi, müvafiq dəlillər gətirməklə rədd oluna bilər.

MPEM-nə iddiaçının əvvəlcədən razılaşdırmadan gəlməsinə görə onun iştirakı ilə iddia sənədinə baxılması barədə xahişi rədd edilə bilər.

Iddia sənədinə baxarkən, iddiaçının səlahiyyətli nümayəndəsi, bu Qaydaların 6 və 2.2-ci bəndlərinin şərtləri gözlənilməklə, iştirak edə bilər.

İddia sənədinin iddiaçının iştirakı ilə baxılması danışıqlar yolu ilə və ya ekspert iclasında həyata keçirilir.

Danışıqlar, məsələlər ekspert və iddiaçının bilavasitə iştirakı ilə həll edildikdə, ekspert iclası isə -məsələlərin həlli üçün ekspertiza tərəfindən bir sıra mütəxəssislərin iştirakı tələb olunduqda həyata keçirilir.

Danışıqların və ya ekspert iclasının nəticələri əsasında 2 nüsxədəəyyən edilmiş formada protokol tərtib edilir. Protokolda iştirakçılar haqqında məlumatlar, tərəflərin təklifləri və gələcək karguzarlıq işləri haqqında fikirləri öz əkşini tapır.

Protokolda: iddiaçı (onun nümayəndəsi) tərəfindən təklif edilən ixtira düsturunun yeni redaksiyası; iddia sənədinin geri götürülməsi barədəərizə ekspertizanın; yazılı izah tələb edən suallan və s. verilə bilər.

Protokol ekspert iclasının bütün iştirakçıları tərəfindən imzalanır. Bir nüsxə iddia sənədinin materiallarına əlavə edilir, digər nüsxəsi isə iddiaçıya (onun nümayəndəsinə) verilir.

Müzakirə olunan məsələlər üzrə razılıq əldə edilmədikdə, protokolda iştirakçıların şəxsi xüsusi fikri qeyd oluna bilər. Müvafiq nəticələri özünə daxil edən və iddiaçıya (onun nümayəndəsinə) verilən protokolun nüsxəsi, iddia sənədi üzrə icraata xitam verilməsi (iddia sənədi geri götürülərsə) haqqında sorğu ilə və yə onda müvafiq qeyd tərtib edilməklə, ekspertizanın sorğusu iləəvəz edilə bilər.

13. Sorğulanan materialların təqdim edilmə vaxtının uzadılması.

Qanunun 29-cu maddəsinin 2-ci bəndinəəsasən iddiaçı tərəfindən sorğulanan materialların təqdim edilməsi müddəti, iddiaçının xahişi əsasında uzadıla bilər.

Müddətin uzadılması üçün təqdim olunan xahişərizəsinəəyyən edilmiş məbləğdə rüsumun ödənilməsini təsdiq edən sənəd də qoşulur. Rüsumun ödənilməsi barədə sənəd təqdim edilmədikdə, müddətin uzadılması barədə xahiş qəbul edilmir və bu barədə iddiaçı xəbərdar edilir.

Müddətin uzadılmasına dair vəsatət, sorğu Qanunun 29-cu maddəsinin 2-ci bəndinə uyğun olaraq göndərilmişsə və iddia sənədinə qarşı qoyulmuş materialların surətləri bu cür sorğu verlldiyi tarixdən bir ay ərzində iddiaçı tərəfindən istənilmişsə, iddiaçının sorğunu və ya göstərilən olduğu tarixdən iki ay ərzində təqdim edilir.

İddiaçı tərəfındən müəyyən edilmiş rüsum ödənildiyi təqdirdə materialların təqdim olunma müddəti uzadılır və bu barədə iddiaçı xəbərdar edilir.

Müddətin uzadılması ilə bağlı iddiaçı vaxtında müraciət etmədikdə iddiaçının xahişi qəbul edilmir bu barədə o, xəbərdar edilir.

14. Ötürülmüş müddətin bərpası.

(1)
Qanunun 38-ci maddəsinin 1 və 2-ci bəndlərinə uyğun olaraq iddiaçı tərəfindən aşağıdakı hallarda ötürülmüş müddətlər bərpa edilə bilər: ilkin ekspertiza mərhələsində sorğuya əsasən, düzəldilmiş və ya olmayan sənədin təqdim edilməsi müddəti; iddia sənədinin ekspertizası mərhələsində sorğuya əsasən əlavə materialların təqdim edilməsi müddəti; ixtiranın vəhdətliyi tələbinin pozulması haqqında xəbərdarlığa cavabın təqdim edilmə müddəti; Ixtiraya dair iddia sənədinə qarşı qoyulmuş materialların sorğu edilmə müddəti beləki həmin müddətin gözlənilməsi ekspertiza sorğusuna əsasən əlavə materialların təqdim edilməsi və ya surətlər alındığı tarixdən patent verilməsindən imtinaya dair qərardan etiraz verilməsi müddətinin başlanması şərtidir; ilkin ekspertizanın nəticələrinə görə, patent verilməsinə rədd cavabı qərarına etirazın təqdim edilmə müddəti; ekspertizanın nəticələrinə, görə, patent verilməsinə rədd cavabı qərarına etirazın təqdim edilmə müddəti;
(2)
Ötürülmüş müddətin bərpası üçün xahiş iddiaçı tərəfindən, ötürülmüş müddətin qurtardiğı gündən on iki aydan gec olmayaraq, ötürülmüş müddət üçün üzurlu səbəbləri göstərməklə təqdim edilir. Patent idarəsi, göstərilmiş səbəblərin sənədə təsdiqini tələb etmək hüququna malikdir.
(3)
Vəsatətlə birgə, müəyyən edilmiş məbləğdə müvafıq rüsumun ödənilməsini təsdiqləyən sənəd təqdim edilir (göstərilən müddətin bərpası üçün onun ödənilməsi nəzərdə tutulubsa).
Belə sənəd təqdim edilməzsə, onda ötürülmüş müddətin bərpasına dair vəsatət təqdim edilməmiş sayılır və, bu barədə iddiaçı xəbərdar edilir.
(4)
Ötürülmüş müddət bərpa edildikdə bu barədə iddiaçı xəbərdar edilir.

Ötürülmüş müddətin bərpası ilə bağlı rüsumun ödənildiyini təsdiqləyən sənədlə yanaşı əsaslandırılmış xahiş təqdim olunur.

15. Iddia sənədinin geri götürülməsi

(1)
Qanunun 29-cu maddəsinin 8-ci bəndinəəsasən, iddiaçı iddia sənədini geri ala bilər.
Iddia sənədinin geri alınması barədəərizə, iddia sənədinin daxil olduğu tarixdən ona dair məlumatların dərc olunması müddətinə qədər təqdim edilə bilər.
(2)
İddia sənədinin geri alınması hüquqi nəticələrə səbəb olunur: iddiaçının sonrakı hərəkətləri bu iddia sənədinə əşaslana bilməz (sonrakı iddia sənədi təqdim edildikdə, geri alınmış iddia sənədi və ya onun əlavə materiallann daxil olma tarixinə ilkinlik istəmək olmaz); dərc olunmuş geri alınmış iddia sənədi, digər iddia sənədləri ekspertiza olunduqda texniki səviyyəyə daxil edilmir.
(3)
Iddiaçının, ona iddia sənədini geri götürməyə dair ərizəsinin qəbul edilməsi barədə bildiriş göndərildikdən sonra daxil olmuş iddia sənədini geri götürmək barədəərizəsinin etibarsız sayılmasına dair xahişi yuxarıda (2) yarımbəndində göstərilmiş nəticələrin yaranması üçün əsas deyil.

16. İddia səhədinin Patent idarəsinə daxil olması. İddia sənədləri ilə işləmə qaydası

16.1. Ixtira barəsində daxil olan iddia sənədlərinin qeydə alınması.

Iddia sənədi materialları MPEM-ə verilərkə