16.11.1997 tarih ve 23172 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
FİKİR VE SANAT ESERLERİNİN İŞARETLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM VE HUKUKİ DAYANAK
AMAÇ
MADDE 1- Bu yönetmeliğin amacı, fikir ve sanat eseleri nüshalarının üzerlerine konacak özel işaret, rumuz, bandrol,kod,seri ve sıra numaralarının, bunların hangi eserler için nasıl kullanılacağına eser nüshalarının neresine konulacağına nereden alınacağına bunu taşımayan eser nushaları hakkında ne işlem yapılacağına ait usul ve esasları belirlemektir.
KAPSAM
MADDE 2 - Bu yönetmelik fikir ve sanat eserlerinin işaretlenmesine ve süreli olmayan yayınlarda bandrol kullanımına ilişkin ilke ve yönetmelikleri kapsar.
HUKUKİ DAYANAK
MADDE 3- Bu yönetmelik, 3257 sayılı sinema video ve Müzik Eserleri kanunu ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 4110 sayılı Kanunla değişik 44. Maddesinin dördüncü fıkrası ve 81. Maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
İşaretlenecek Eserler
Madde 4 - İşaret , bandrol, rumuz , kod, sıra ve seri numarası verilecek eserler şunlardır:
a) Süreli olmayan yayınlar b) Her çeşit ses ve / veya görüntü taşıyıcıları ve teknolojinin geliştireceği her tür
disk ve disketler, taşıyıcı ortamlar-medya c) Bilgisayar Programları d) Her çeşit malzeme ve teknikle yapılan güzel sanat eserlerinin
röprodüksiyonları, yağlı boya ve sulu boya tablolar , her türlü resimler,
desenler, pasteller , gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma , oyma , kakma ya da benzeri usullerle maden taş, ağaç ya da diğer maddelerle çizilen ya da tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi, heykeller, kabartmalar ,oymalar, el işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları , fotografik eserler ve slaytlar, grafik eserler, karikatür eserleri, her tür tiplemelerin röprodüksiyonları.
İşaret, Rumuz, Bandrol, Kod, Sıra ve Seri Numaraları
Madde 5- Fikir ve sanat eserleri nüshalarında kullanılacak işaret, rumuz , bandrol, kod, ve diğer numaralar şunlardır :
a) Ad Unvan , amblem
Fikir ve sanat eserlerini çoğaltarak , satışa sunacak veya başka türlü ticaret mevkiine koymak suretiyle umuma arz edecek olan gerçek ve tüzel kişilerin adı, ünvanı ve varsa amblemi.
b) Bakanlık Rumuzu
Kültür Bakanlığının 8 puntodan küçük olmamak üzere basılacak KB rumuzu
c) Yıl kodu
Eserin yayımlanacağı yılın son iki rakamı ( EK 1 : ÖRNEK A )
d) İl Kodu
Eseri ç0oğaltan ve yayımlayan gerçek ve tüzel kişinin bu kişinin faaliyetini gösterdiği ve ya yönettiği ilin kodu ( EK 1 : ÖRNEK B )
e) Yayımcı ve yapımcı kodu
Yayımcı , ilim edebiyat eserleri ile güzel sanat eserlerinin röprodüksiyonlarını yayımlayan, yapımcı ise ses ve / veya görüntü taşıyıcıları ile disk ve disketleri ve benzerlerini üreten, ithal eden gerçek ve tüzel kişilerdir. Yayımcı ve yapımcı kodu ise bu sıfatla kültür bakanlığına başvurarak bir defaya mahsus alınan numaradır.
Yayımcı ile disk ve disketleri ve benzerlerini üreten ve ithal eden yapımcılar başvurularında adını, ünvanını, ikametgah ve iş adresini, faaliyetini bir işyerinden yönetiyorsa ticaret sicil kaydını; ses ve / veya görüntü taşıyıcılarını üreten ve ithal eden yapımcılar, yapımcılık niteliklerini taşıdığını gösterir Kültür Bakanlığından aldıkları belgenin bir örneğinin başvurularına eklemek zorundadırlar.
f) Yayımcı ve yapımcı rumuzu
İlim ve edebiyat eserleri ile güzel sanat eserlerinin röprodüksiyonlarını yayımlayanlar, “YAYIMCI” kelimesinin baş harfi “Y” rumuzunu kullanırlar. Ses ve / veya görüntü taşıyıcıları ile disk ve disketler üretenler ÜRETEN kelimesinin baş harfi “Ü” rumuzunu , bu eserleri ithal edenler İTHAL kelimesinin baş harfi “İ” rumuzunu kullanırlar.
Bu rumuzlar yayımcı ve yapımcı kodu ile birlikte, rumuz önde olmak üzere kullanılır. g) Yayım ve yapım numarası
Yayımcının veya eser sahibinin yayımlayacağı her eser için, yapımcının ürettiği ve ithal ettiği ses ve / veya görüntü taşıyıcıları ile disk ve disketlere, birden başlamak üzere sıra takip ederek verdiği numaralardır.
Yayımcı ve yapımcı daha önceki yayınlarını numaralamış ise, son yayın numarasının üzerine devam edecektir. Yayım ve yapım numarası vermemiş olanlar birden başlayarak numara vereceklerdir.
h) Seri numarası
Yayımlanacak nüshalara çoğaltma sayısı kadar ve birden başlayıp, sıra takip ederek numaratörle verilen numaralardır. Bu numaralamada her nüsha ayrı bir numara alır. İkinci ve daha sonraki baskılarda, çoğaltmalarda seri numarası, son verilen rakamın üzerine sayılarak verilir. Bir eserde seri numarası birden fazla kullanılamaz. Seri numarası güzel sanat eserlerinde kullanılacaktır. Bu eserlerin baskı sayısı her esere ayrıca yazılacaktır.
I) Bandrol
Bandrol, süreli olmayan yayınlara, ses ve / veya görüntü taşıyıcıları ile disk ve disketlere alınmış fikir ve sanat eserleri nüshalarının üzerine yapıştırılan , sökülmesi halinde parçalanan ve yapıştırıldığı malzemenin özelliğini kaybettiren nitelikte bir etikettir.
Tür ve nitelikleri Kültür Bakanlığınca belirlenerek , hazırlanıp bastırılan bandroller, çoğaltılan eser nüshalarının her birine bir adet yapıştırılmak üzere, yetkililerce ses ve /veya görüntü taşıyıcıları için Kültür Bakanlığından kitap ve ansiklopediler için İl Kültür müdürlüklerinden temin edilir.
Süreli olmayan yayınlarda, yayımcı ve eser sahibinin yayımladığı kitabın her nüshasının, birden fazla cilt oluşturan ansiklopedilerde her fasikülün ön kapak dış yüzeyinin uygun bir yerine , şömiz kapaklarda altına Bakanlık bandrolünün yapıştırılması zorunludur.
Süreli Olmayan Yayınlarda İşaretleme
Madde 6 – Yayımcı ve eser sahibi yayımladığı her kitabın her nüshasının, birden fazla cilt oluşturan ansiklopedilerde her cildin, fasikül halinde yayımlanan ansiklopedilerde her fasikülün dört sayfalık kapağının uygun bir yerine adını, ünvanını veya varsa amblemini
ayrıca 6 puntodan küçük olmamak üzere yıl kodu, il kodu, yayımcı kodu, yayın numarası olmak üzere basmak zorundadırlar. ( EK 1 ÖRNEK C )
Ses Taşıyıcısı Her Türlü Kompakt-Disk ve Benzerlerinde İşaretleme
Madde 7- Fikir ve sanat eserlerini ses tekrarına yarayan plak , ses kaseti, kompakt disk ve benzeri taşıyıcıları ile yayımlamak üzere üretilen ve ithal edilen veya ithal edilerek çoğaltılan gerçek ve tüzel kişiler;
a) Ad, unvan ve amblemini plak, ses kasetleri, CD ve benzerlerinin her iki yüzü üzerinde yer alan etiket üzerine basmak ,
b) Yıl kodu , il kodu, yapımcı kodu ve yayın numarasını 6 puntodan küçük olmamak üzere , numaraları nokta işaretiyle ayırmak suretiyle, tek satır alinde plak ve kaset, CD ve benzeri nüshaların her iki yüzündeki etiketlerin üzerine basmak
c) Kültür Bakanlığınca hazırlanan ve plak , ses kaseti, kompakt disk ve benzeri için çoğaltılacak sayı kadar alınana bandroller, bu materyallerin uygun bir yerine dış ambalajdan görünecek bir şekilde yapıştırmak, zorundadırlar.
Sinema Filmlerinde Video Kasetleri Görüntü Taşıyan Disk ve Disketlerde ve Benzerlerinde İşaretleme
Madde 8 – Sinema filmlerinde video kasetlerinde görüntü taşıyan disk ve disketlerde işaretleme aşağıdaki biçimde yapılır;
a) Sinema Filmleri ve video eserlerini üreten ve ithal eden gerçek ve tüzel kişiler hazırladıklar etiketler üzerine ad, unvan ve amblemleri ile 6 puntodan küçük olmamak üzere yıl kodu il kodu yapımcı kodu ile rumuzu ve yayın numarasını bir satır halinde basmak zorundadırlar. Bu etiketler sinema filmlerinde bir film kutusuna yapıştırılır. Ayrıca film ve video eserlerini üreten veya ithal edenin adı ünvanı ve amblemi ile bu numaralar bütün nüshaların jeneriklerinde de aynı biçimde yer alır.
b) Sinema filmleri, video kasetleri için çoğaltılan sayı kadar Kültü Bakanlığınca bastırılan bandrollerden alınarak film kutusu üzerine; video kasetlerde kasetin sırt tarafının üst kısmına daha önce bandrol için ayrılan yere; disk ve disket üzerindeki uygun bir yere dış ambalajlardan görünecek bir biçimde yapıştırılır.
c) Sinema filmleri ve video kasetle de; üretici veya ithalatçı rumuzu ve kodunun, ( EK 1 ÖRNEK D ) de belirtilen biçimde jeneriğin ve filmin sonunda yer alması zorunludur. İsteyen yapımcılar, film karelerinin sağ alt köşesinde onbir
dakikalık aralıklarla üç saniye süreyle veya sürekli görünebilecek şekilde de gösterebilirler.
Umumi Mahallerde Kullanım
Madde 9- Her çeşit ses ve/ veya görüntü taşıyıcıları ile disk ve disketlerin umumi mahallerde kullanılması durumunda, ilgili meslek birliğinden “ Umumi Mahallerde Kullanılabilir” yazısının kısaltılmışı olan “ U.M.K.” rumuzu bulunan ve tek tip olarak hazırlanan bandrol alınır ve dış ambalaj üzerine yapıştırılır. Ayrıca; bu bandrollerin üstünde meslek birliğinin amblemi, seri numarası, yapımcı kodu U.M.K. rumuzu bulunur. Bu bandroller, eserin işletme belgesi sahibi tarafından , ilgili meslek birliğinden ücret karşılığı alınır, satış fiyatı Bakanlıkça belirlenir.
Madde 10- Her çeşit malzeme ve teknikle yapılan güzel sanat eserleri , yağlı boya ve sulu boya tablolar, her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürle, güzel yazılar, ve tezhipler, kazma, oyma , kakma yada benzeri usullerle maden, taş , ağaç ya da diğer maddelerle çizilen ya da tespit edilen eserler ,kaligrafi, serigrafi, heykeller, kabartmalar ve oymalar , el işleri ve küçük sanat eserleri ,minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil , moda tasarımları, fotografik eserler ve slaytlar grafik eserler, karikatür eserleri röprodüksiyonlar ve her türlü işlemlerde işaretleme;
a) Güzel sanat eserlerini çoğaltan, röprodüksiyon ve kartpostalları yayan gerçek ve tüzel kişilerle, kamu kurum ve kuruluşları, kartpostallarda bu yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen işaret ve numaraları aynı maddedeki esaslar çerçevesinde her kartpostal için kullanır. Bu işret ve numaralar 20X30cm. boyutlarındaki çoğaltmalarda arka sol alt köşesine bir satır halinde basılır.
b) Güzel Sanat eserlerinin röprodüksiyonlarının 20X30 cm. boyutlarından büyük olanlarında, bu yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen işaret ve numaralar aynı maddedeki esaslar çerçevesinde her çoğaltımın ön yüzü sağ alt köşesine basılacaktır.
Bilgisayar Programlarında İşaretleme
Madde 11- İşaretleme kapsamında öngörülen bilgiler o bilgisayar programının dağıtıma sunma şekline bağlı olarak , geleneksel yollar ile fiziksel taşıyıcı ortamda dağıtıma sunulmuş ise taşıyıcı ortamın üzerinde disk-disket CD-ROM Tape ve benzerlerine paralel olarak bilgisayar programının derlenmiş kodu içinde yer almalı ve program ile çalıştırıldığında bilgisayar görüntü biriminde yani monitörde görüntülenecek şekilde programın derlenmiş koduna yerleştirilmelidir. Eğer bilgisayar programı geleneksel yolların dışında , fiziksel olarak taşıyıcı bir ortam dışında dağıtıma sunulanlar tarafından yayma hakkı kullanılarak dağıtıma sunulmuş ise işaretleme sadece bu bilgilerin
programın derlenmiş kodu içine yerleştirilmeli ve program ilk yüklendiğinde görüntülenmelidir.
İşaretleme aşağıdaki bilgileri içerir, işaretlemede standart bir biçim zorunluluğu yoktur.
İşaretleme yükümlülüğü sadece Türkiyede üretilen ve çoğaltılan bilgisayar programları için geçerlidir. Bu işaretler;
Ad, unvan ve amblem bilgisayar programını üreten ve çoğaltarak kullanıma sunan yani kullanım lisansı veren veya başka türlü ticaret mevkiine koymak sureti ile son kullanıcıya arz edecek gerçek ve tüzel kişilerin adı, ünvanı ve varsa amblemi.
Yıl kodu, bilgisayar programının veya sürümünün piyasaya sunulduğu yılın son iki rakamı.
Sürüm yani versiyonu, release numarası: bilgisayar programının sürüm numarası,
Şeklindedir.
Üretici kuruluş, ürünle birlikte lisans anlaşması ve / veya özel sözleşme veriyorsa, yukarıda belirtilen işaretlemede kullanılan bilgiler, anılan lisans anlaşması ve/veya özel sözleşmede bulundurulmalıdır.
Süreli Olmayan Yayınlarda Bandrol Kullanımı
Madde 12 – Süreli olmayan yayınlarda ne şekilde bandrol kullanılacağı aşağıda belirtilmiştir.
a) Yayınevine, hak sahibi olunduğunun noter tasdikli ve 5846 sayılı Kanunun 52 nci maddesindeki “Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır.” İbaresine uygun sözleşme veya yetki belgesi ile kanıtlanması gerekir.
b) Süreli olmayan yayınlarda kullanılacak bandroller, çoğaltım yaptıracak, eser sahibine veya hak sahibi olduğunu noter tasdikli sözleşme veya yetki belgesi ile kanıtlamış yayımcılara verilir.
c) Yetki belgesinde veya sözleşmede belirtilen eser için istenilen miktar kadar alınacak bandroller, hak sahiplerince il Kültür müdürlüklerinden temin edilecektir.
d) Hak sahiplerine verilen bandroller, çoğaltılacak eserler dışında kullanılamaz. Eser sahibi veya çoğaltım hakkına sahip olan yayıncılar,
basımevine verdikleri sipariş fişinin bir sureti ile aldıkları faturanın bir suretini Kültür Bakanlığına göndermekle yükümlüdürler.
e) Bandrol verilmesi için gerekli bilgiler;
1- Hak sahibi olunduğunu gösterir noter tasdikli sözleşme veya yetki belgesi
2- Yayın evince sipariş edilen basım adedini gösterir Maliye Bakanlığı tasdikli sipariş fişi
3- Çoğaltılan süreli olmayan yayının adedinin belirtildiği, basımevince düzenlenecek sevk irsaliyesi ve faturası
4- Çoğaltılacak süreli olmayan yayına ait bilgileri içeren hak sahiplerince düzenlenecek beyanname.
İşaretlenmemiş Eserler Hakkında Yapılacak İşlemler
Madde 13- Bu yönetmeliğin hükümleri uyarınca işaretlenmemiş , bandrolsüz, sıra ve seri numarasız fikir ve sanat eserlerini çoğaltan , dağıtan , satan veya her ne surette olursa olsun başkalarının istifadesine sunanlar hakkında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.
İşaretlenmemiş Eserler İçin Talep Edilebilecek Haklar
Madde 14 – İşaret, bandrol,sıra ve seri numarası bulunmayan eserler için, eser sahibi veya yetkili kıldığı hallerde meslek birliği 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre mali ve manevi hakları talep edebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SON HÜKÜMLER
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde15- 4/9/1986 tarihli ve 19211 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan” Fikir ve Sanat Eserlerinin İşaretlenmesi Hakkında Yönetmelik” ve değişiklikleri, bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren yürürlükten kalkar.
Yürürlük
Madde 16 – Bu yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17- Bu yönetmelik hükümlerini Kültür Bakanı yürütür.
EK 1
Örnek A : 1995 yılı için 95
Örnek B : Faaliyetini Ankara’dan yönetiyorsa 06
Örnek C : “ A yayınevi ve X kişi, kurum veya kuruluş 1997 yılı içinde Ankara’da “B” adlı kitaptan 5.000 adet yayınlasın; kitabın dört sayfadan oluşan kapağının uygun bir yerine , yayımlayanın adı, ünvanı, varsa amblemi yer alır. Kapağın iç sayfalarının uygun bir yerine konulacak numaralar;
a) Yıl kodu :97
b) İl kodu :06
c) Yayımcı kodu :0001 Bakanlıktan Yayımcının aldığı numaradır. Bütün yayımladığı eserlerde bu kodu kullanacaktır.
d) : “ Y”
e) : 1 ilk yayın ise
Yukarıdaki örneklere göre ; rumuz ve numaralar aşağıdaki gibi yer alır
97.06.Y.0001.1
Örnek : D ÜRETİCİ RUMUZU : Ü YAPIMCI RUMUZU : 004
Ü.004
İTHALATÇI RUMUZU : 1 YAPIMCI RUMUZU : 004
1.004